Şahin Aybek

Şahin Aybek Biyografi

EGZİSTANSİYALİST BİREYCİ EĞİTİM FELSEFECİSİ BUBER’İN BAHÇIVAN-HEYKELTIRAŞ-HUNİ-POMPA-ÖĞRETMEN METAFORLARINDAN HANGİSİ EĞİTİMDEKİ İDEAL DİYAJONİK İLİŞKİYE ÖRNEKTİR?

06.12.2017 16:17 | Son Güncelleme: 06.12.2017 16:17

Eğitimde Aslolan Ben-Sen İlişkisine Dayanan Diyajonik İlişkidir

Öğrencinin Kulağı Kadar Ağzı da Vardır

Öğrenci merkezli bir yaklaşım olan egzistansiyalizme dayanan bireyci eğitim felsefesi, klasik eğitim felsefesinin önemli bir yaklaşımıdır. Felsefi köklerini Kierkegaard, Jaspers, Buber, Sartre, Camus ve Marcel’den alır. Hümanist bir eğitim felsefesi de diyebileceğimiz bu eğitim felsefesi, öğretim programı ve öğretmeni, öğrenciye göre sonralar ve öğrenciyi yani bireyi merkeze alır. Burada hümanizmle bireycilik arasında bir denge söz konusudur. Ve eğitimin amacı; öğrencilerin sahici bir varoluşa erişmelerinde onlara rehberlik etmektir, derler. Bu eğitim felsefesinin en önemli temsilcilerinden biri Buber’dir.

Eğitim Öğrenciyi Özgürleştirir

Bu eğitim felsefesi, öğrenciye sorumluluk kazandırarak onun varoluşunu sağlamayı ve böylece özgürleşmeyi hedefler. Ben bilincini kazanmış öğrenci, empati, eleştiri gibi özellikleri kazanarak kişisel kimlik duygusuna erişmelidir. Öğretim programları öğrencinin kendi varlığını tanıyabileceği, özünü oluşturabileceği şekilde, normatif disiplinlere de yer vererek yapılmalıdır. Bu eğitim felsefesinde öğretmen, öğrenciyi dönüştüren, onun varoluşunun sorumluluğunu almasını sağlayandır. Öğretmen, öncelikle, öğrencinin mevcut inançlarını kavramasını sağlar, sonra onu bu inançlarıyla yüzleştirir ve son evrede kendisiyle hesaplaşmış ve her şeyi yeni baştan değerlendirmiştir öğrenci.

Hem Öğretmen Merkezli Hem de Öğrenci Merkezli Sistemleri Eleştirmiştir

Bireyci eğitim felsefesinin en önemli temsilcilerinden biri olan Martin Buber, hem öğretmen hem de öğrenci merkezli eğitim sistemlerini eleştirmiştir. Ve bu eleştirileri metaforlar üzerinden yapmıştır. Çocuk merkezli eğitim felsefesini bahçıvan metaforuyla ele alır. Buna göre; öğretmen, bir bahçıvan gibi; nasıl ki bir bahçıvan çiçeğin doğal gelişimini bozmadan toprağı vb. çevresel koşulları hazırlıyorsa, öğretmende öğrenci için gerekli koşulları hazırlayıp, öğrencinin gelişimini kolaylaştırmalıdır. Öğretmen merkezli eğitim felsefesini ise heykeltıraş metaforuylainceler. Burada da öğretmen bir heykeltıraş gibidir. Öğretmenin zihninde bir tasarım vardır. Öğretmen, öğrenciyi, bu tasarıma uydurmaya çalışır. Burada Bahçıvan olarak öğretmen öğrencinin doğal gelişimine ve özgürlüğüne önem verirken; heykeltıraş olarak öğretmen geleneksel ve otoriterdir.

Gerçek Bir Eğitimin Temelinde Ben-Sen İlişkisi Olmalıdır

Her iki eğitim felsefesini ben-sen ve ben-o ilişkileri üzerinden de eleştirdikten sonra gerçek bir eğitimin temelinde, ben-sen ilişkisi olması gerektiğini belirtir. Hem geleneksel, hem de öğrenci merkezli anlayışı bir tarafı görmemekle eleştirir. Öğretmen merkezli eğitim, öğrencinin yaratıcı faaliyetini görmezden gelirken; öğrenci merkezli eğitim de öğrencinin özgürlüğünü tabulaştırırken öğretmenin rolünü yanlış anlar. Çünkü öğrenciyi kendi haline bıraktığınızda yaratıcı gücünü gerçekleştiremez.


 


 

Bir Öğretmen Huni Gibi mi, Pompa Gibi mi Olmalı?

Buber’in önemli bir metaforu da huni ve pompa benzetmeleridir. Geleneksel sistemde öğretmen, önceden belirlenmiş bir malzemeyi huni gibi öğrenciye, onun hiçbir katılımı olmadan, aktarırken; modern eğitimlerde ise öğretmen, öğrencinin gizil güçlerini pompalayarak dışarı çıkarmaya çalışır. Ve bu her iki anlayış da diyaloğa değil; monoloğa yol açar. Oysaki eğitimde aslolan, diyalojidir; yani öğretmenin eleştiri ve terbiyesi öğrencinin yaratıcılığı ve kendindenliği ile karşılaşmalıdır. Ve burada hakim ben-o ilişkisi değil; ben-sen ilişkisidir. Burada doğru eğitim ilişkisini, öğretmenin öğrenciye hükmettiği değil; insanlıkları açısından eşit iki varlık ilişkisi olarak ele alır. Öğretmen ustadır, öğrenci de ustayla diyalog yoluyla iletişime geçen yaşam biçimini de öğrenendir. Ve öğretmenle öğrencinin bu buluşması kritik buluşmadır.

Öğrencinin Kulağı Kadar Ağzı da Vardır

Buber, diyalojik bir ilişkiye dayandırdığı eğitim felsefesini, öğretmen ve öğrenci ilişkisine benzetir ve öğretmenin öğrencinin kulağı kadar; öyküsünü anlatacak bir ağzı da olduğunu bilmesini söyler. Ahlak eğitimine ve öğrencinin karakter formasyonuna büyük önem verir. Egzistansiyalist felsefeye dayanan, klasik bireyci eğitim felsefesi, hümanizm ve bireycilik arasında bir denge kurarak; öğrencinin sorumluluk alarak özgürleşmesi gerektiğini belirtir. Gerek bireyci eğitim felsefesinde; gerekse de Buber’de eğitimimiz adına yaralanabileceğimiz pek çok öğe bulunmaktadır. Buber’in bahçıvan ve heykeltıraş olarak öğretmen metaforlarıyla, bilgiyi aktarma açısından huni ve pompa metaforları önemlidir. Ben-sen ilişkisine dayalı diyalojik bir eğitim dilekleriyle. Türkiye Hepimizin, Eğitim Hepimizin…

 

Yorum Yazın

Şahin Aybek Diğer Yazıları

BAŞKANLIĞA GEÇERKEN BİR MODEL OLARAK ABD EĞİTİM SİSTEMİNİN YÖNETSEL YAPILANMASI 03 Temmuz 2018 - 11:35
“ÂLİMİN ÖLÜMÜ ÂLEMİN ÖLÜMÜ GİBİDİR” DEDİRTEN FUAT SEZGİN 01 Temmuz 2018 - 15:00
79. MİLLİ EĞİTİM BAKANINI AÇIKLIYORUM 26 Haziran 2018 - 13:18
EĞİTİMİMİZİ İDEOLOJİLERDEN, AŞILAMALARDAN NASIL KURTARABİLİRİZ? 22 Haziran 2018 - 11:48
EĞİTİM HANGİ GÖRÜŞTEN OLURSA OLSUN, SİYASİ GÖRÜŞLERİN OYUN VE HESAPLAŞMA ALANI OLAMAZ 21 Haziran 2018 - 17:11
EĞİTİMİMİZİN EĞİTİLEN, EĞİTEN VE EĞİTİM EYLEMİ BOYUTLARI… 20 Haziran 2018 - 10:51
EĞİTİMİN SAADET’İ BİLGE’CE DEĞİŞTİR’MEKLE Mİ MÜMKÜN? 19 Haziran 2018 - 11:25
DÜNYADAKİ BÜYÜK DEĞİŞİMİ EĞİTİMLE YAKALAMALIYIZ 18 Haziran 2018 - 12:32
ÖĞRENCİLERİMİZE NEYİ ÖĞRETMEK DAHA DEĞERLİ VE GEREKLİDİR? 12 Haziran 2018 - 12:01
EĞİTİMDE DEVLET AKLINI YOK EDERSENİZ; EĞİTİMDE YARGISIZ İNFAZLARDAN YARGILI İNFAZLARA GEÇİP, EĞİTİMİ DE YOK EDERSİNİZ 07 Haziran 2018 - 11:29
KOMPLE KAPATILMASI GEREKEN İLKSANIN YÖNETİM VE DENETİM KURULU ÜYELERİ NASIL SEÇİLMEKTEDİRLER VE NE KADAR MAAŞ ALMAKTADIRLAR? 31 Mayıs 2018 - 13:26
EĞİTİMDE TEBEDDÜL-İ ESMA İLE HAKAİK TEBEDDÜL ETMEZ 29 Mayıs 2018 - 13:22
EĞİTİMİN CANLARINA DOKUNARAK “MİLLETVEKİLLİĞİ YAPMAK” İLE “MİLLETVEKİLİ OLMAK” FARKINI GÖSTEREN CEYHUN İRGİL 28 Mayıs 2018 - 10:36
EĞİTİM SENDİKALARI KENDİLERİNİ EĞİTİM BÜROKRASİSİNİN YERİNE KOYARSA DEVLET İÇİNDE YENİ PARALEL YAPILAR OLUŞUR 25 Mayıs 2018 - 14:34
SEÇİMLERDEN SONRA MEB’DE KAÇINILMAZ BİR DEĞİŞİM OLACAK, AMA AMERİKA’YI YENİDEN KEŞFETMEYE DE GEREK YOK 24 Mayıs 2018 - 11:47
YANLIŞ İNSAN KAYNAKLARININ MEB’E MALİYETİ NEDİR VE BU KONUDA NE KADAR TAZMİNAT ÖDENMİŞTİR? 23 Mayıs 2018 - 11:47
MEB OLARAK NİYE 64 YILDIR EĞİTİMDE YERİMİZDE SAYIP DURUYORUZ? 22 Mayıs 2018 - 15:29
MARX’TAN GRAMSCİ’YE ELEŞTİREL EĞİTİM FELSEFESİNİN EĞİTİMİMİZE NE GİBİ KATKILARI OLABİLİR? 21 Mayıs 2018 - 10:32
SİYASİ PARTİLER MİLLİ EĞİTİM BAKANLARINI VE EĞİTİM ÜST KADROLARINI ŞİMDİDEN AÇIKLAMALIDIRLAR 16 Mayıs 2018 - 23:53
SEÇİMLERE GİDERKEN PARTİLERE, ADETA AŞİL TOPUĞU KESİLMİŞ EĞİTİMİMİZİN SORUNLARI BAĞLAMINDA RASYONEL TERCİHLER VE ÖNERİLER… 16 Mayıs 2018 - 10:34
MEB, BAKANIN SÖYLEDİĞİ MUTLULUK EĞİTİM BAKANLIĞINA NASIL EVRİLİR? 15 Mayıs 2018 - 16:04
YAVUZ BİNGÖL’DEN SARTRE’A, EĞİTİMİN TEMELİ OLARAK ÖZGÜRLÜK SORUNSALI 14 Mayıs 2018 - 12:27
ANNEM BENİ GÖKTEN YERE İNDİRDİ, ÖĞRETMENİM YERDEN GÖĞE YÜKSELTTİ 13 Mayıs 2018 - 10:45
SAYIN İSMET YILMAZ; ENDÜSTRİ 4.0’A, EĞİTİM 4.0 VE ADALET 4.0 İLE DESTEK VERMELİYİZ 11 Mayıs 2018 - 10:19
SCHEFFLER’DAN HARDİE’YE EĞİTİME YÖNELİK SİSTEMATİK BİR SORUŞTURMAYI NASIL YAPABİLİRİZ? 10 Mayıs 2018 - 10:12
JOHN DEWEY’İN PRAGMATİK EĞİTİM FELSEFESİYLE DEMOKRASİYİ OKULLARDA BİR HAYAT TARZI OLARAK YAŞATABİLİR MİYİZ? 08 Mayıs 2018 - 10:49
MUHARREM İNCE İLE EĞİTİMDE DE “1 İLERİ 5 GERİ” DEN, TAM GAZ İLERİYE Mİ? 07 Mayıs 2018 - 10:46
ÖĞRENCİNİN KULAĞI KADAR AĞZI DA VARDIR DİYEN BUBER’İN METAFORLARI 04 Mayıs 2018 - 11:31
NİHİLİST NİETSCHE’NİN EĞİTİM FELSEFESİYLE SADECE BİR VİDAYI ÇEVİRMEDE USTA UZMANLAŞMA NASIL ÖNLENİR? 03 Mayıs 2018 - 13:27
EĞİTİM BİLİMİN ÖNÜNDE DİZ ÇÖKMELİDİR DİYEN MODERNİZMİN NATÜRALİST ROUSSEAUCU EĞİTİM FELSEFESİ 02 Mayıs 2018 - 15:24