Şahin Aybek

Şahin Aybek Biyografi

FREIRE’NİN ELEŞTİREL, ÖZGÜRLEŞTİRİCİ EZİLENLERİN PEDAGOJİSİ; BANKACI-NESNELEŞTİRİCİ-GELENEKSEL EĞİTİMİN HEGEMONİK TAHAKKÜMÜNDEN KURTARABİLİR Mİ?

15.01.2018 11:37 | Son Güncelleme: 15.01.2018 11:37

Eğitim; Bilinçlendirdiği, Özgürleştirdiği ve İnsanileştirdiği Kadar Eğitimdir

Paulo Freire, eleştirel eğitim felsefesinin en önemli temsilcisidir. “Ezilenlerin Pedagojisi” kitabının sahibi de olan Freire, yaşamını eğitime ve ezilenlere hem teorik hem de pratik olarak adamıştır. Ona göre eğitim; özgür ve adil bir toplum yaratmanın aracı olmalıdır. Eğitim bireysel olarak da öğrencilerin özgürleşmelerine hizmet etmelidir. Freire, özgürleşen öğrencinin, ötekini de tanıyıp onu da özgürleştirme çabası içinde olması gerektiğini söyler. Ve ona göre de insan, özgürleştiği kadar insandır. Kısacası; eğitim bilinçlendirme, özgürleştirme ve insanileştirme aracıdır. Freire’nin özgürleştirici bir eğitime dayandırdığı ezilenlerin pedagojisinin, öğrencileri nesneleştiren geleneksel bankacı eğitimin, hegomonik tahakkümünden kurtarıp kurtaramayacağını Freire’nin genel görüşleri doğrultusunda ele almaya çalışalım.

Geleneksel Eğitim Baskıcı ve Otoriterdir

Freire’ye göre; geleneksel eğitim baskıcı ve otoriter olup, egemen sınıfların tahakküm aracıdır. Ve geleneksel eğitim, bu tahakküm yoluyla insanların bilinçlerini kontrol eder. Ezilen ve baskılanan insanların bilinçleri kontrol altında olduğundan; kaderci bir şekilde hâkim sınıfların çıkarlarının, kendi çıkarları olmadığını göremezler. İşte tam da bu anlayışın karşısına koyar, özgürleştirici eğitim anlayışını. O bu baskıcı tahakküm oluşturan eğitimi de bankacı eğitim anlayışı diye adlandırır. Ve bu bankacı eğitim, insanı sosyal dünyaya da yabancılaştırır. İşte eğitimin görevi, sessizlik kültürüyle yabancılaşan insanı, eğitim yoluyla bir dönüşüme uğratmak ve pasif nesne olmaktan çıkarıp, aktif özne haline getirmektir.

Kurtuluş Ezilenlerin Pedagojisindedir

Freire, işte insanın tüm bu kurtuluşunu ezilenlerin pedagojisine dayandırdığı bir eğitimde görür. Bu eğitim, insanı tahakkümden kurtaracak, özerk ve özgür bir hale getirecektir. Bu yeni eğitim algısı bankacı eğitim anlayışını yani geleneksel banka gibi çalışan eğitimi de yerle bir edecektir. Ve bu bankacı eğitim anlayışı, kapitalist düzene hizmet edecek insanlar yetiştirir, öğretmenin merkezde olarak öğretmesi ve ders anlatmasıyla. Bu yığmacı eğitim anlayışı, anlatım yöntemini kullandığından; mekanik ezber bir eğitimden öte bir şey değildir. Bankacı eğitimde, öğretmen tahvil çıkaran, öğrenci ise doldurulması gereken kap ya da bidonlar gibidir. Ve burada öğrenci özne değil; içine bilginin yerleştirildiği bir nesnedir. Ve bu eğitim öğrenciyi itaatkâr ve kendine yabancılaşmış insanlar haline getirir.

Peki, Özgürleştirici Eğitim Nasıl Olmalıdır?

Bu eğitim, her şeyden önce, yaratıcılığa dayanan bir eğitimdir. Bu bankacı, öğrencileri nesneleştiren, pasif birer tüketici haline getiren geleneksel eğitimin panzehiri; hümanist ve idealist eğitimcilerin öncülüğünde, öğrencilere eleştirel bir yapı kazandıracak, onları özne haline getirecek, özgürleştirici bir eğitimdir. Praksis kavramının ön plana çıktığı bu eğitimde, öğretmenle öğrencinin arasındaki diyaloğun ortak ürünü olan bir bilgi olmalıdır. Bu diyaloğun sonucunda; eleştirel bir bilince ulaşan öğrenci, kendini ve toplumu adalet doğrultusunda dönüştürme yoluna girer. Ve bu eleştirel kavrayışın oluşabilmesinin ön koşulu da sorun tanımlayıcı eğitimdir. Bu sorun tanımlayıcı metodun kullanıldığı özgürleştirici eğitimde; dil, bir egemenlik alanı olduğu kadar; özgürleşim aracıdır da. Ve insanların dünyayı dönüştürebilmelerinin yolu, kendi sözleri ve dünyayı adlandırmaları olduğu için; diyalog da özgürleştirici eğitimin vazgeçilmezidir. Diyalogdan kastettiği de; öğretmen ve öğrencinin dünyayı insanileştirmek ve dönüştürmek için karşılaşmasıdır. Diyaloğun öğeleri de; empati, inanç, umut, sevgi, tevazu ve eleştirel düşünmedir.

Eleştirel eğitim felsefesinin en önemli temsilcisi olan Freire, eleştirel, özgürleştirici ezilenlerin pedagojisinde uzun uzun bankacı, nesneleştirici geleneksel eğitimin hegomonik tahakkümünden öğrencilerin nasıl kurtulacağını anlatır. Bankacı algı, eğitim aracılığıyla, tahakküm yoluyla, ezilen ve baskılananların bilinçlerini hakim sınıflar adına kontrol altında tutar. Ve öğrenci, sessizlik kültürüyle, bu yığmacı eğitim tarafından, kendine yabancılaşmış ve itaatkârlaşmış bir hale gelir.

Öğrenci, bu kap ve bidon halinden; sorun tanımlayıcı metodun kullanıldığı, öğrencinin özne konumunda olduğu, öğrencinin eleştirel bir bilince ulaştığı, öğretmen ve öğrencinin dünyayı insanileştirmek ve dönüştürmek için diyalog halinde olduğu özgürleştirici bir eğitimle kurtulur. Yani Freire, bankacı geleneksel eğitimin karşısına özgürleştirici ezilenlerin pedagojisini koyar. Türkiye Hepimizin, Eğitim Hepimizin…

Yorum Yazın

Şahin Aybek Diğer Yazıları

SAVAŞ ESNASINDA EĞİTİM KONGRESİNİ TOPLAYACAK KADAR EĞİTİME ÖNEM VEREN CHP’NİN SON KURULTAYINDA EĞİTİM 23 Şubat 2018 - 12:53
‘POZİTİVİST EĞİTİM FELSEFELERİ AHLAKSIZ BİREYLER YETİŞTİRİYOR’ ÖNERMESİ BİR SAFSATADAN ÖTEYE GİDEMEZ 22 Şubat 2018 - 13:34
MİLLİ EĞİTİM AHLAK EĞİTİMİNE ÖNEM VERİP, GENÇLERE “ÖNCE AHLAK” DEDİRTEMEZSE NE OLUR? 21 Şubat 2018 - 11:16
ORTAÖĞRETİME GEÇİŞE GENEL BİR BAKIŞ 20 Şubat 2018 - 14:00
BU ÜLKE EN NİTELİKLİ, EĞİTİM YÖNETİCİLERİNİ YETİŞTİRECEK DÜZEYDEDİR 19 Şubat 2018 - 10:04
MEB’İN BAKANLAR KURULU OLAN BİRİM AMİRLERİ TOPLANTISI NE KADAR SIKLIKLA VE CİDDİYETLE YAPILMAKTADIR? 16 Şubat 2018 - 10:51
DAHA İYİ BİR TÜRKİYE’Yİ ANCAK EĞİTİMLE İNŞA EDEBİLİRİZ 15 Şubat 2018 - 11:31
HOKUS POKUS AÇ SAĞLIK MESLEK LİSESİ ,HOKUS POKUS KAPATALIM SAĞLIK MESLEK LİSESİ 14 Şubat 2018 - 16:27
EN ÇOK MEB’İN SEVİNECEĞİ 20 YILLIK EĞİTİM HAYALİMİ, DOĞRU BİR KARAR ALARAK CHP GERÇEKLEŞTİRDİ 13 Şubat 2018 - 10:37
SINIF ORTAMINDA KUCAĞA ALINAN ÖĞRETMEN DEĞİL DEĞERLERİMİZ VE HEPİMİZİZ… 12 Şubat 2018 - 11:39
MEB İNSAN KAYNAKLARI POLİTİKALARINDAN DOLAYI MI CUMHURBAŞKANININ SÖYLEDİĞİ HEDEFLERE ULAŞAMIYOR? 09 Şubat 2018 - 12:39
İŞİMİZ MESLEKİ TEKNİK EĞİTİM, GÜCÜMÜZ MESLEKİ TEKNİK EĞİTİM 08 Şubat 2018 - 09:59
EĞİTİME VE BİLİME ÖNEM VERMEYENLERE NİYE OY VERMEMELİYİZ? 06 Şubat 2018 - 12:28
“TÜRKİYE’DE EĞİTİM SİSTEMİ, CUMHURİYET’İN KURULUŞUNDAN İTİBAREN HİÇ DEĞİŞMEDİ ÖNERMESİ” HERMENEUTİK AÇIDAN ELE ALINMALIDIR 05 Şubat 2018 - 14:36
MİLLİ EĞİTİM BAKANI HANGİ BİLİMSEL, PEDAGOJİK VE ETİK GEREKÇELERLE 5 YILLIK ÜCRETLİ ÖĞRETMENLERİ ATAMAK İSTEMEKTEDİR? 02 Şubat 2018 - 11:27
YILIN EĞİTİM HABERLERİNDEN BİRİ “KURDUN ŞAH OLSA KUZULARA YAPMAYACAĞI TAKSİMİ” VE CUMHURBAŞKANININ DİLE GETİRDİĞİ BAŞARISIZLIĞIN NEDENİNİ ORTAYA KOYAN HABERDİR 01 Şubat 2018 - 11:16
“EĞİTİM SİSTEMİNİN AMACI PARTİLERE MİLİTAN YETİŞTİRMEK DEĞİLDİR“ DİYEN LİDER KİM? 31 Ocak 2018 - 11:01
EĞİTİMİN TAVACI RUHUNUN EĞİTİM TARİHİMİZDEKİ YERİ BAĞLAMINDA EĞİTİM YOLSUZLUKLARI 30 Ocak 2018 - 13:02
1 MİLYON ÖĞRETMENLİ MEB’DE MİLLİ EĞİTİM DERGİSİ NE KADAR OKUNUYOR ACEP? 29 Ocak 2018 - 14:03
BAKANLARIN HEMŞERİ ZİYARETİ VE AÇILIŞ YAPMAKTAN ASIL İŞLERİNİ YAPAMAMALARININ ÇÖZÜMÜ ÖZEL STATÜLÜ BAKANLAR MI? 26 Ocak 2018 - 15:37
EĞİTİM MAKAMLARI; HAK ETMEYEN LİYAKATSİZLER İÇİN, AŞAĞILIK DUYGULARININ DIŞA VURUMU İÇİN BİR İMKÂNDIR 25 Ocak 2018 - 10:39
İŞİ NEREDEYSE, SİVASLI CINDY MEB’E NE ZAMAN GENEL MÜDÜR OLACAK, SİVASLI HADİSE MEB’DE OLAY ÇIKARDI NOKTASINA GETİRENLER, EĞİTİM HABERCİLİĞİ Mİ YAPTIĞINIZI SANIYORSUNUZ? 24 Ocak 2018 - 13:08
MEB EDEBİYAT VE KÜLTÜR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KURARAK YENİ ÖMER SEYFETTİNLER –HALİDE EDİP ADIVARLAR -KEMAL TAHİRLER YETİŞTİRMELİDİR 23 Ocak 2018 - 11:40
MEB’İN YURTDIŞINA GÖNDERDİĞİ EĞİTİMİN PRENS VE PRENSESLERİ BULGUR PİRİNÇTEN KIYMETLİ DİYE Mİ “BİHRUZ BEY” SENDROMUNA KAPILMAMALI? 22 Ocak 2018 - 11:55
MEB POPÜLİST ÖDEV AÇIKLAMALARINDAN KAÇINMALIDIR 19 Ocak 2018 - 15:14
İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRÜ ATADIKLARINI SANIP “MİLLİ EĞİTİMCİLİK” OYNAYANLAR NE YAPMAK, NEREYE VARMAK İSTEMEKTEDİR? 18 Ocak 2018 - 12:56
MEB İNSAN KAYNAKLARI KARANLIKTA KİME GÖZ KIRPTI… 17 Ocak 2018 - 13:52
ÜLKEMİZİN GELECEĞİNİ İNŞA ETMEK ADINA, GELECEĞİN MİMARI ÖĞRETMEN BULUŞMALARI PROJESİ 16 Ocak 2018 - 11:23
FREIRE’NİN ELEŞTİREL, ÖZGÜRLEŞTİRİCİ EZİLENLERİN PEDAGOJİSİ; BANKACI-NESNELEŞTİRİCİ-GELENEKSEL EĞİTİMİN HEGEMONİK TAHAKKÜMÜNDEN KURTARABİLİR Mİ? 15 Ocak 2018 - 11:37
KÜLTÜR EMPERYALİSTLERİ BİZİ RİTMİK JİMNASTİK VE BLOK FLÜTLE TUTSAK MI ETMEK İSTİYORLAR? 11 Ocak 2018 - 13:51