Şahin Aybek

Şahin Aybek Biyografi

İSLAM EĞİTİM FELSEFESİNİN DORUK NOKTASI OLARAK SPİRİTÜALİST GAZALİ’NİN EĞİTİMİMİZE ETKİLERİ

30.04.2018 11:09 | Son Güncelleme: 30.04.2018 11:09

Spiritüalist Müfredatlarda Akli Bilimler Dini Bilimlerden Sonra Gelir

Spiritüalizmde Cemaat ve Aile Okulu Önceleyebilir

                         Öğretmenin Görevi Dini Yaymak ve Dini Bir Toplum Oluşturmaktır

Dünyada modern döneme kadar olan süreçte, Hristiyan, Musevi ve İslam toplumlarına spiritüalist düşünce egemen olmuştur. Bu maneviyatı ve ruhçuluğu ön plana çıkaran düşünce akımının eğitim felsefesi o gün olduğu gibi; bugün de eğitim sistemlerine etki etmektedir. Spiritüalizmin ne olduğundan hareketle, onun en önemli temsilcilerinden Gazali’nin eğitim felsefesinin ışığında, eğitim sistemimiz ve spiritüalizm ilişkisini ele almaya çalışacağız.

                 Spiritüalizm Skolastisizm ve Medrese Eğitimi Şeklinde Vücut Bulmuştur

Spiritüalizme göre; gerçekten var olan ilahi ve bireysel ruhtur. Tanrı, varlığın kaynağı olduğu gibi, bilimin ve bilginin de kaynağı olduğundan; bilmek demek; Tanrı’yı ve ilahi hakikatleri bilmektir. Ve Tanrı akıl ve yarattığı varlıklar yoluyla bilinir. Bu düşünce, Ortaçağ Hristiyan dünyasında Skolastisizm olarak ortaya çıkarken; İslam dünyasında ise Medrese eğitimi olarak vücut bulmuştur. Bu eğitim felsefesi, öğrencileri dünyevi ve ebedi mutluluğa, huzura kavuşmaları için gerekli bilgilerle donatmayı hedeflemiş; gerçeklik olarak kabul ettikleri ruhun, irade ve akıldan oluştuğunu varsaydıklarından; ahlak eğitimine ve akla dayalı genel eğitime önem vermişlerdir. Akıl iradeye rehberlik ederek onu arzulardan uzaklaştırır ve öğrencilerin doğru tercihler yapmalarını sağlar. Akıl da bu yol göstericiliği bilgi yoluyla yapabilir ve bu bilginin konusu da ilahidir; yani Tanrı’dır. Tanrı da akıl ve vahiy yoluyla bilinebilir. Spiritüalist eğitim felsefesi, vahiye akla göre daha fazla önem verdiğinden; spiritüalizmin egemen olduğu müfredatlarda akli bilimler dini bilimlerden sonra gelir.

                                     Spiritüalizmde Cemaat ve Aile Okulu Önceleyebilir

Spiritüalist eğitim felsefesi, öğrencilerin, yaratıcıya en iyi şekilde dönebilmesi için gerekli olan teorik ve pratik yapılarla donatılmasını amaçlar. Ve okulu ikinci plana iterler. Aslolan terbiyedir ve bu aile ve cemaat içinde de devam ettirilebilecek bir süreçtir. Aile, dini ve ahlaki eğitim vermede çok önemlidir. Okul anlayışı da zaten dinin hâkim olduğu manastır ve medreselerdir. Okulun işlevi de dini ve geleneği kutsal kitapların rehberliğinde yaşatmaktır. Bu açıdan öğretmenin görevi de öğrencide manevi ve ruhsal gelişimi sağlamaktır. Böylelikle de Tanrı’ya ve dine hizmet etmektir.  Ve öğretmenin ahlaki rolü de dini ve ahlaki bir model olarak, ümmetin dini liderinin cemaat önderinin bilgilerine tam olarak sahip olmak ve o yolda yürümektir. Spiritüalist eğitim felsefesi, Hristiyan dünyada Skolastikus adı verilen Hristiyan okulları(Manastır) olarak görülürken; İslam dünyasında medrese eğitimi olarak görülmüştür. Medresede öğretim yöntemi olarak, ağırlıklı olarak, ezber kullanılmıştır.

                                Gazali İslam Eğitim Felsefesinin Doruk Noktasıdır

Dine dayalı olan spiritüalist eğitim felsefesi, İslam dünyasında Gazali ile doruk noktasına ulaşmıştır. Gazali’ye göre; bu dünya geçicidir ve doğayı bilim yasaları değil; Tanrı’nın yasaları yönetir. Gazali’ye göre eğitimin amacı; öğrenciye yoğunluklu olarak dini bilimleri öğretip, bu dünyadan en üst düzeyde el etek çektirerek, ahiretteki mutluluğa hazırlamaktır. Eğitim, insanı erdem ve bilgi yoluna sokarak; onu Allah’a ve ahirete hazırlamalıdır. Ve öğrenciler bir ahlak düzeni içinde eğitilmelidirler; yani eğitimli, erdemli öğrenciler yetiştirilmelidir.  Gazali eğitimde aileye büyük önem vererek, ailenin çocuğu dindar yetiştirmesi gerektiğini savunur. Kısacası; eğitimin ana amacı, öğrencilerin ebedi saadete, mutluluğa ulaşmalarını sağlamak olmalıdır, der. Bu ise, dünya nimetlerinden uzaklaşarak, ilim sahibi olarak olur. Ailedeki eğitimi pratik eğitim, medrese eğitimini ise teorik eğitim olarak niteler. Gazali, öğretim programlarında; matematik, mantık, doğa bilimleri, siyaset ve ahlak gibi akli bilimlerin olması gerektiğini; metafiziğin hiçbir şekilde olmaması gerektiğini ve vahye dayalı bilimler olarak Kur’an derslerinin üstüne; sünnet, icma, kelam, kıraat, tecvit, tefsir ve fıkıhın verilmesi gerektiğini savunur.

                          Öğretmenin Görevi Dini Yaymak ve Dini Bir Toplum Oluşturmaktır

Gazali, Ayrıca, gelişim psikolojisindeki “kritik dönem” ilkesini gündeme getirmiştir ta o dönemde. Gazali, eğitimde rehberlik, hürriyet, hidayet, aşamalı gelişim, bireysel farklılıklar, etkinlik, denge ilkelerini benimsemiştir. Gazali, öğretmeni muallim, şeyh, alim gibi isimlerle nitelemiş ve öğretmenin bir görevinin de hakikati aramak ve yaymak; yani dini hükümlere uygun bir toplum oluşmasına hizmet olduğunu savunmuştur. Öğretmen, ona göre, bu anlamda o kadar önemliydi ki, alim yok olup giderse alem de yok olacaktı, ona göre.

Ruhçuluğu ve maneviyatçılığı ön plana çıkaran spiritüalist eğitim felsefesinin, İslam dünyasında doruk noktası olan Gazali’ye göre; öğretim programlarında dini bilimler akli bilimlere göre öncelenmeli, cemaat ve aile okulun önüne geçebilmeli, okulun görevi öğrenciye bu dünyadan olabildiğince el çektirmek ve diğer dünyaya hazırlamak olmalıdır. Öğretmenin görevi de dini öğreterek, yayarak dini bir toplum oluşmasına hizmet etmek olmalıdır. Ülkemizin eğitimine Gazalici spiritüalist eğitim felsefesinin ne kadar hakim olup olmadığına bu bilgiler ışığında bakmak gerekiyor. Türkiye Hepimizin, Eğitim Hepimizin…

                                                                                                     

Yorum Yazın

Şahin Aybek Diğer Yazıları

SEÇİMLERDEN SONRA MEB’DE KAÇINILMAZ BİR DEĞİŞİM OLACAK, AMA AMERİKA’YI YENİDEN KEŞFETMEYE DE GEREK YOK 24 Mayıs 2018 - 11:47
YANLIŞ İNSAN KAYNAKLARININ MEB’E MALİYETİ NEDİR VE BU KONUDA NE KADAR TAZMİNAT ÖDENMİŞTİR? 23 Mayıs 2018 - 11:47
MEB OLARAK NİYE 64 YILDIR EĞİTİMDE YERİMİZDE SAYIP DURUYORUZ? 22 Mayıs 2018 - 15:29
MARX’TAN GRAMSCİ’YE ELEŞTİREL EĞİTİM FELSEFESİNİN EĞİTİMİMİZE NE GİBİ KATKILARI OLABİLİR? 21 Mayıs 2018 - 10:32
SİYASİ PARTİLER MİLLİ EĞİTİM BAKANLARINI VE EĞİTİM ÜST KADROLARINI ŞİMDİDEN AÇIKLAMALIDIRLAR 16 Mayıs 2018 - 23:53
SEÇİMLERE GİDERKEN PARTİLERE, ADETA AŞİL TOPUĞU KESİLMİŞ EĞİTİMİMİZİN SORUNLARI BAĞLAMINDA RASYONEL TERCİHLER VE ÖNERİLER… 16 Mayıs 2018 - 10:34
MEB, BAKANIN SÖYLEDİĞİ MUTLULUK EĞİTİM BAKANLIĞINA NASIL EVRİLİR? 15 Mayıs 2018 - 16:04
YAVUZ BİNGÖL’DEN SARTRE’A, EĞİTİMİN TEMELİ OLARAK ÖZGÜRLÜK SORUNSALI 14 Mayıs 2018 - 12:27
ANNEM BENİ GÖKTEN YERE İNDİRDİ, ÖĞRETMENİM YERDEN GÖĞE YÜKSELTTİ 13 Mayıs 2018 - 10:45
SAYIN İSMET YILMAZ; ENDÜSTRİ 4.0’A, EĞİTİM 4.0 VE ADALET 4.0 İLE DESTEK VERMELİYİZ 11 Mayıs 2018 - 10:19
SCHEFFLER’DAN HARDİE’YE EĞİTİME YÖNELİK SİSTEMATİK BİR SORUŞTURMAYI NASIL YAPABİLİRİZ? 10 Mayıs 2018 - 10:12
JOHN DEWEY’İN PRAGMATİK EĞİTİM FELSEFESİYLE DEMOKRASİYİ OKULLARDA BİR HAYAT TARZI OLARAK YAŞATABİLİR MİYİZ? 08 Mayıs 2018 - 10:49
MUHARREM İNCE İLE EĞİTİMDE DE “1 İLERİ 5 GERİ” DEN, TAM GAZ İLERİYE Mİ? 07 Mayıs 2018 - 10:46
ÖĞRENCİNİN KULAĞI KADAR AĞZI DA VARDIR DİYEN BUBER’İN METAFORLARI 04 Mayıs 2018 - 11:31
NİHİLİST NİETSCHE’NİN EĞİTİM FELSEFESİYLE SADECE BİR VİDAYI ÇEVİRMEDE USTA UZMANLAŞMA NASIL ÖNLENİR? 03 Mayıs 2018 - 13:27
EĞİTİM BİLİMİN ÖNÜNDE DİZ ÇÖKMELİDİR DİYEN MODERNİZMİN NATÜRALİST ROUSSEAUCU EĞİTİM FELSEFESİ 02 Mayıs 2018 - 15:24
İSLAM EĞİTİM FELSEFESİNİN DORUK NOKTASI OLARAK SPİRİTÜALİST GAZALİ’NİN EĞİTİMİMİZE ETKİLERİ 30 Nisan 2018 - 11:09
ARİSTOTELES’İN ÖZGÜRLEŞTİRİCİ REALİST EĞİTİM FELSEFESİ RASYONEL VE DEĞERLİ TERCİHLERDE BULUNMAYI MI ÖĞRETİYOR? 27 Nisan 2018 - 14:06
HANGİ EĞİTİM FELSEFESİ İNSANIN DOKTOR, MÜHENDİS OLMASINDAN ÖNCE İNSAN OLMASI GEREKTİĞİNİ SAVUNUR? 26 Nisan 2018 - 11:17
PLATON’DAN BUBER’E SİSTEMCİ EĞİTİM FİLOZOFLARI EĞİTİMİMİZE NE KATABİLİRLER? 25 Nisan 2018 - 11:28
EĞİTİM FELSEFESİ MEB TARAFINDAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KURULMASI GEREKECEK KADAR HAYATİ DEĞERDEDİR 24 Nisan 2018 - 10:00
SEÇİMLERDE EĞİTİME VE BİLİME ÖNEM VERMEYENLERE NİYE OY VERMEMELİYİZ? 20 Nisan 2018 - 17:16
Eğitimin Eğitimsizlerinden Misiniz? 19 Nisan 2018 - 10:34
EMRULLAH EFENDİ’NİN TUBA AĞACI NAZARİYESİNDEN MEKTEPLER MAMUR OLURSA HAPİSHANELER HARAP OLURA: HERŞEY, ‘EĞİTİM İYİ GİDERSE HERŞEY İYİ GİDER’ İÇİN 18 Nisan 2018 - 11:08
EMRULLAH EFENDİ’NİN TUBA AĞACI NAZARİYESİNDEN MEKTEPLER MAMUR OLURSA HAPİSHANELER HARAP OLURA: HERŞEY, ‘EĞİTİM İYİ GİDERSE HERŞEY İYİ GİDER’ İÇİN 18 Nisan 2018 - 11:08
MEB’DE BİR DÖNEMİN SONU MU? 17 Nisan 2018 - 14:15
İÇİNDE VARSA OKUR-OKUMAZ EĞİTİM FELSEFESİNDEN, EVET BENCE DE BİZDEN BİR ŞEY OLMAZ, ÇÜNKÜ BİZDEN ÇOK ŞEY OLUR EĞİTİM FELSEFESİNE… 16 Nisan 2018 - 13:41
MÜZİK ÜNİVERSİTESİ KURDURTMUŞ OLAN CUMHURBAŞKANI, ÜLKEMİZİN EĞİTİMİNİN ÇÖZÜMÜ VE YÜZYILIN PROJESİ OLARAK MEB’LE NASIL BİR EĞİTİM ÜNİVERSİTESİ KURDURABİLİR? 11 Nisan 2018 - 11:25
NEY!!! BİRİ EĞİTİM BİLİMCİLER Mİ VAR DEDİ, HANİ NERDELER? 10 Nisan 2018 - 10:53
İKTİSATÇI, MÜTEAHHİT HER ÖNÜNE GELEN KENDİNİ EĞİTİM BİLİMCİ OLARAK KONUMLANDIRACAKSA EĞİTİM FAKÜLTELERİNİ KAPATALIM GİTSİN 09 Nisan 2018 - 12:16