Şahin Aybek

Şahin Aybek Biyografi

KLASİK EĞİTİM FELSEFELERİNİN EĞİTİMİMİZE NE GİBİ KATKILARI OLUR?

07.11.2017 14:52 | Son Güncelleme: 07.11.2017 14:52

Hangisi: İdealist mi, Realist mi, Spiritüalist mi, Natüralist mi, Kültürel mi, Pragmatist mi, Bireyci mi?

Klasik eğitim felsefesi, preskriptif diye de adlandırılan ve klasik felsefeye; yani Yunan’da başlamış olan felsefeye dayanan eğitim felsefesidir. Klasik filozoflara; yani Platon’a, Aristotales’e, Aquinalı Thomas’a, Descartes’e, Locke’a, Kant’a, Hegel’e, Dewey’e, Aziz Augunistus’a, Farabi’ye, İbn Sina’ya, Gazali’ye, Rousseau’ya, Nietzsche’ye, John Stuart Mill’e, Herbert Spencer’a dayanan eğitim felsefesidir. Bu filozoflar, sistemci olduklarından; klasik eğitim felsefesi aynı zamanda “izmler” yaklaşımı olarak da anılır. Klasik eğitim felsefesi; idealist, realist, spiritüalist, natüralist, kültürel, pragmatist ve bireyci felsefi yaklaşımların eğitime yansımasıdır. Klasik eğitim felsefesinin ana yaklaşımlarını kısaca inceleyerek eğitimimize ne gibi katkılarının olabileceğini ele almaya çalışalım.

Klasik Eğitim Felsefesi Niye Normatif ve Preskriptiftir?

Klasik eğitim felsefesi; eğitimin nasıl olması gerektiği, nasıl bir insan yetiştirilmesi ve eğitim sürecinde öğrencilere hangi değer, beceri ve bilgilerin öğretilmesi gerektiğini bildirme düşüncesiyle ortaya çıktığından; normatif ve preskriptif bir anlayıştır. Klasik eğitim felsefesi, yukarıda ifade ettiğimiz üzere, “izmler” in sonucu olduğundan; öğretim ve terbiye odaklıdır; yani normatif bir çerçevededir.

Klasik Bir Eğitim Felsefesi Olarak İdealist Eğitim Felsefesi

Klasik eğitim felsefesinin en önemli yaklaşımlarından birisi; idealist eğitim felsefesidir. İdealist eğitim felsefesinin temeli belirli ahlaki amaçlardır. Entelektüel ve manevi potansiyelin gelişimin ve adil bir toplum düzeni hedeflenir. İdealist eğitim felsefecileri, insanın doktor, mühendis olmadan önce insan olması gerektiğini düşündüklerinden mesleki eğitimi ikinci plana iterek; öğrencilere öncelikle insanı insan yapan değerlerin, fikirlerin öğretilmesi gerektiğini savunurlar. Ruh eğitiminin meslek eğitiminin önüne geçtiği idealist eğitim felsefesinin en önemli temsilcisi Platon’dur. Adaletin ve siyasetin hizmetinde bir eğitim tasarlamış olan Platon da kültürü koruyan, hiyerarşik bir müfredatın hakim olduğu, öğretmen merkezli ve değerlerin ön plana çıktığı bir eğitim felsefesi ortaya koymuştur.

Klasik Bir Eğitim Felsefesi Olarak Realist Eğitim Felsefesi

Klasik eğitim felsefesinin yaklaşımlarından olan realist eğitim felsefesinin en önemli temsilcilerinden Aristotales’in düalist varlık anlayışına dayanan eğitim felsefesi, eğitimde liberal eğitim ve mesleki eğitim olarak görülür. Özgür bireyler yetiştirilmesini amaçlayarak; liberal bir eğitim tasarlamıştır. Realist eğitim felsefesine göre; eğitim, öğrencilere değerli ve rasyonel tercihlerde bulunabilmeyi öğretebilmelidir. Erekçi bir filozof olan Aristotales, eğitimin öğrencinin kendini gerçekleştirmesine yardımcı olması gerektiğini düşünür. Eğitim felsefesini “Lyceum” adlı okulunda hayata geçirmiş olan Aristotales, tüm bu özgürlüğü ve mutluluğu, felsefe ve düşünmenin sağlayacağını söyler.

Klasik Bir Eğitim Felsefesi Olarak Spiritüalist Eğitim Felsefesi

Modern döneme gelinceye kadar, dünyada gerek Hristiyan, gerek Musevi, gerekse de İslam toplumlarına klasik eğitim felsefesinin bir yaklaşımı olan spiritüalist eğitim felsefesi egemen olmuştur. Bu düşünce, Hristiyan dünyada manastırlarda, İslam dünyasında medreselerde vücut bulmuştur. Ruhçuluğu ve maneviyatı ön plana çıkaran bir eğitim felsefesidir. Bu eğitim felsefesinin İslam dünyasındaki doruk noktası, Gazali’dir. Gazali’ye göre eğitimin amacı; öğrenciye yoğunluklu olarak dini bilimleri öğretip, bu dünyadan en üst düzeyde el etek çektirerek ahiretteki mutluluğa hazırlamaktır. Öğretim programlarında dini bilimler, akli bilimlere göre öncelenmeli; cemaat ve aile okulun önüne geçebilmeli, öğretmenin görevi de dini öğreterek, yayarak dini bir toplum oluşmasına hizmet etmek olmalıdır, der.

Klasik Bir Eğitim felsefesi Olarak Natüralist Eğitim

Spiritüalist eğitim felsefesinden sonra dünyaya yine klasik eğitim felsefesinin bir yaklaşımı olan; ama bilime dayanan natüralist eğitim felsefesi hakim olmuştur. Ruhun önüne bilimi ve doğayı geçirip; bunun gerçeklik olduğunu savunan natüralist eğitim felsefesinin temsilcileri; Francis Bacon, Thomas Hobbes, John Locke, David Hume, Diderot, Voltaire ve Jean Jacques Rousseau’dur. Öğrenci merkezli bir eğitimi savunarak,eğitim tarihinde bir kırılma yaratmış olan bu eğitim felsefesi, genel olarak; çocuğun toplum tarafından bencil ve hırslı bir hale getirildiğini, çocuğun haklarının ödevlerinden önce gelmesi gerektiğini ve öğrencinin insan doğasına göre eğitilmesi gerektiğini savunurlar. Natüralist eğitim felsefesinin bilimci kanadından farklı düşünen Rousseau, “Emilie”de insanın doğası itibariyle iyi olduğunu savunmuştur.

Klasik Bir Eğitim Felsefesi Olarak Kültürel Eğitim Felsefesi

Klasik bir eğitim felsefesi olan kültürel eğitim felsefesinde, eğitim bir bildung olarak kabul edilir. Yani; öğrencinin kültüre dahil edilmesini, kültür aracılığıyla kendini gerçekleştirmesini savunurlar. Eğitim olmadan kültür, kültür olmadan eğitim olmaz diyen kültürel eğitim felsefesinin, romantik kanadından farklı olarak en önemli temsilcisi irrasyonalist, nihilist Nietzsche’dir. Nietzsche, gerek pratik gerekse de teorik olarak dil öğretimine önem verdiği gibi; klasiklerin okunmasını salık verir ve sadece bir vidayı çevirmekten öteye gidemeyen; ama inanılmaz ustalığa ulaşmış fabrika işçisi tarzı uzmanlaşmaya karşı çıkar.

Klasik Bir eğitim Felsefesi Olarak Pragmatik Eğitim Felsefesi

Klasik eğitim yaklaşımlarından olan pragmatik eğitim felsefesi, 20. Yüzyıla damgasını vurmuş bir eğitim felsefesidir. Öğrenci merkezli bir eğitimi savunan bu yaklaşımın en önemli temsilcisi John Dewey’dir. Okulun, demokratik bir toplumda, öğrencilere demokrasiyi bir hayat tarzı olarak yaşatması gerektiğini ve bunun için de laboratuvar okullarının geliştirilmesi gerektiğini söylerler. Bunlar eğitimi, hayata hazırlık olarak değil; eğitimin kendisi olarak görürler.

Klasik Bir Eğitim Felsefesi Olarak Bireyci Eğitim Felsefesi

Klasik bir eğitim felsefesi olan bireyci eğitim felsefesi, öğrenci merkezli bir yaklaşım olup; egzistansiyalist felsefeye dayanmaktadır.Kierkegaard, Jaspers, Sartre, Camus ve Marcel gibi filozoflardan köklerini almakla beraber Buber önemli bir temsilcisidir. Hümanizm ve bireycilik arasında bir denge kurarlar. Öğrencinin kulağı kadar ağzı da olduğunu savunan bu eğitim felsefesi, eğitimde diyalojik bir sen-ben ilişkisi olması gerektiğini, öğrencinin böyle özgürleşebileceğini söylerler. İdeal bir eğitim felsefesini ortaya koyma adına; Buber’in bahçıvan, heykeltıraş, huni ve pompa metaforları büyük önem taşımaktadır.

Preskriptif diye de adlandırılan klasik eğitim felsefesi; Platon’un idealist eğitim felsefesiyle, Aristotales’in realist eğitim felsefesiyle Gazali’nin spiritüalist eğitim felsefesiyle, Rousseau’nun natüralist eğitim felsefesiyle, Nietzsche’nin kültürel eğitim felsefesiyle, John Dewey’in pragmatik eğitim felsefesiyle ve Buber’in bireyci eğitim felsefesiyle, dünya tarihine damga vurmuş ve yaşamlarımızı etkilemeye de devam etmektedir. MEB, klasik eğitim felsefelerini, yerel kültürümüzü merkeze alarak, analitik ve eleştirel eğitim felsefeleriyle de hesaplaşarak, bir an önce kendi güçlü eğitim felsefemizi ortaya koymak zorundadır. Türkiye Hepimizin, Eğitim Hepimizin…

Yorum Yazın

Şahin Aybek Diğer Yazıları

MEB İNSAN KAYNAKLARI KARANLIKTA KİME GÖZ KIRPTI… 17 Ocak 2018 - 13:52
ÜLKEMİZİN GELECEĞİNİ İNŞA ETMEK ADINA, GELECEĞİN MİMARI ÖĞRETMEN BULUŞMALARI PROJESİ 16 Ocak 2018 - 11:23
FREIRE’NİN ELEŞTİREL, ÖZGÜRLEŞTİRİCİ EZİLENLERİN PEDAGOJİSİ; BANKACI-NESNELEŞTİRİCİ-GELENEKSEL EĞİTİMİN HEGEMONİK TAHAKKÜMÜNDEN KURTARABİLİR Mİ? 15 Ocak 2018 - 11:37
KÜLTÜR EMPERYALİSTLERİ BİZİ RİTMİK JİMNASTİK VE BLOK FLÜTLE TUTSAK MI ETMEK İSTİYORLAR? 11 Ocak 2018 - 13:51
CUMHURBAŞKANI’NIN SÖYLEDİĞİ ETİĞİ, BİLİME HAKİM KILARAK, BİLİMİ BELİRLİ ÜLKELERİN TASALLUTUNDAN KURTARABİLİR MİYİZ? 10 Ocak 2018 - 15:34
YOK, EFENDİM BEN DUYMADIM, BEN GÖRMEDİM DEMEYİN; TÜM BAKANLAR VE REKTÖRLER CUMHURBAŞKANI’NIN BU ÇAĞRISINI DUYMALIDIRLAR 09 Ocak 2018 - 10:01
DÜNYAYI TÜRKİYE’YE GETİRECEK, TÜRKİYE’Yİ DE DÜNYAYA GÖTÜRECEK ÇAĞIMIZIN EVLİYA ÇELEBİLERİSİNİZ 07 Ocak 2018 - 22:20
MEB, GENÇLER ARASINDAKİ “ÖTEKİLEŞMEYİ” ENGELLEMEZSE, ÖNGÖRÜLEMEZ ÇATIŞMALAR YAŞANIR 04 Ocak 2018 - 14:38
PERSLERDEN FARSLARA İRAN EĞİTİM SİSTEMİ 03 Ocak 2018 - 14:57
YENİ YILDA ESKİ YILLARIMIZI YANİ EĞİTİM TARİHİMİZİ OKUMAZSAK BAŞARILI OLAMAYIZ 02 Ocak 2018 - 12:29
BİR FELSEFECİ OLARAK, BEDENİNİ YÖNETEMEDİĞİ İÇİN BEYNİNİ DE YÖNETEMEYENLERE YANITIMDIR 29 Aralık 2017 - 12:54
TÜRKİYE’NİN EĞİTİMİ VE MEB, HEPİNİZİN BANA MOBBİNG UYGULAMASINDAN DAHA ÖNEMLİ 28 Aralık 2017 - 10:09
EĞİTİM YÖNETİMİ BİLİNMEDEN EĞİTİM YÖNETİLEBİLİR Mİ? 26 Aralık 2017 - 12:18
MEB, CUMHURBAŞKANIMIZIN EĞİTİMDE İSTEDİĞİ BAŞARIYI, AKRABALARI BİR YERE GETİREREK, MERİTOKRASİYİ UYGULAMAYARAK YAKALAYAMAZSA; TÜRKİYE’NİN EĞİTİMİ KENDİ KENDİNİ YOK EDER 25 Aralık 2017 - 16:15
CUMHURBAŞKANI, EĞİTİMDE BAŞARI İÇİN; MUHTARLAR KADAR OKUL MÜDÜRLERİYLE DE TOPLANMALIDIR 21 Aralık 2017 - 16:52
ATİNALI PLATON’UN İDEAL DEVLETİNDEN ALTINDAĞ’IN BEBELERİNE, EĞİTİM VE MÜZİKLE TÜRKİYE’NİN HARMONİASI 21 Aralık 2017 - 16:39
BİR “CAN”A DOKUNMAYA ÇALIŞAN EĞİTİMCİLERİN CANINA KIYMAK DA NEYİN NESİDİR!!! 19 Aralık 2017 - 14:49
KABİNE DEĞİŞİKLİĞİ VE MEB’İN BEKLENEN DEĞİŞİMLERDE AKIL TERİNE DAHA FAZLA ÖNEM VEREREK OLASI METAL YORGUNLUĞUNU DA ENGELLEYEBİLMESİ 18 Aralık 2017 - 17:42
EĞİTİM KRİZİNİN TEMELİNDE ELEŞTİREL EĞİTİM FELSEFESİNİN DEDİĞİ GİBİ AYDINLANMANIN ARAÇSAL AKILCILIĞI MI YATIYOR? 15 Aralık 2017 - 10:24
İYİ PARTİ EĞİTİMDE İYİ Mİ? 14 Aralık 2017 - 14:39
EĞİTİMİMİZİ ANALİTİK EĞİTİM FELSEFESİNİN MARANGOZ ÖRNEĞİNDEKİ GİBİ YANLIŞ ALETLERLE İNŞA ETMEMEK İÇİN, EĞİTİMİZE YÖNELİK SİSTEMATİK BİR SORUŞTURMA YAPMALIYIZ 13 Aralık 2017 - 13:29
CUMHURİYETİN KURULUŞUNDAN GÜNÜMÜZE CHP’NİN ACİLEN TOPLANMASINI İSTEDİĞİ EĞİTİM ŞURALARI 12 Aralık 2017 - 21:35
MİLLİ EĞİTİM AKADEMİLERİ KURMA GİRİŞİMİNDEN GÜNÜMÜZE ÜLKEMİZİN BİR TÜRLÜ KURULAMAYAN ÖĞRETMEN AKADEMİLERİ SERÜVENİ 07 Aralık 2017 - 14:05
EGZİSTANSİYALİST BİREYCİ EĞİTİM FELSEFECİSİ BUBER’İN BAHÇIVAN-HEYKELTIRAŞ-HUNİ-POMPA-ÖĞRETMEN METAFORLARINDAN HANGİSİ EĞİTİMDEKİ İDEAL DİYAJONİK İLİŞKİYE ÖRNEKTİR? 06 Aralık 2017 - 16:17
MEB MÜSTEŞARININ SÖYLEDİĞİ ORTAK DEĞERLERİNE BAĞLI NESİLLERİN YETİŞTİRİLMESİ VE BİR MİLLET MEYDANA GETİRMEK, OLUŞTURMAK ADINA NASIL BİR EĞİTİM SİSTEMİ? 04 Aralık 2017 - 12:26
ÜLKEMİZ JOHN DEWEY’İN PRAGMATİK EĞİTİM FELSEFESİNİ UYGULARSA AMERİKA GİBİ OLABİLİR Mİ? 01 Aralık 2017 - 12:23
KÜLTÜREL EĞİTİM FELSEFECİSİ NİHİLİST NİETSCHE’NİN BİLDUNG EĞİTİMİ İDEALİMİZ OLABİLİR Mİ? 30 Kasım 2017 - 10:47
YUSUF TEKİN’İN DEDİĞİ GİBİ; “EZBERCİ EĞİTİMDEN UZAKLAŞMALIYIZ” ÖNERMESİ EPİSTEMOLOJİK BİR EZBER Mİ? 29 Kasım 2017 - 09:47
CUMHURBAŞKANININ ARTTIRILMALI DEDİĞİ ÖĞRETMEN NİTELİĞİNİ YAKALAYABİLMEK İÇİN İSTANBUL ÖĞRETMEN AKADEMİLERİ BİR MODEL OLABİLİR Mİ? 28 Kasım 2017 - 11:52
BİR EĞİTİMCİ OLARAK JEOLOG VE DOĞA TARİHÇİSİ CELAL ŞENGÖR’E CEVABIMDIR 27 Kasım 2017 - 11:27