YÖK yamalı bohçaya dönüşen yükseköğretim sisteminde köklü bir revizyona gitme yerine orasını, burasını değiştirmeye devam ediyor. Yatay ve dikey geçişlere yönelik yönetmelik değişikliği de bunun son örneği. Çare olur mu? Bekleyip göreceğiz. Doğru olan yeni kriterler ise öncekiler yanlış mıydı?
Üniversiteler ve bölümler arası geçişler, YKS’ye girmeye gerek kalmadan çok daha yaygın hale getirilebilir ama kaliteden taviz vermeden, başkalarının hakkı yenmeden ve en önemlisi de sistemin açıklarını avantaja dönüştüren bir yapıya izin vermeden!
Bu hem zaman ve emek kaybını hem de maddi ve manevi kayıpları büyük ölçüde önler. İleri ülkelerin pek çoğunda yapılan da bu ama biz hala buza konularda ya çok katıyız ya da sınırsız kolaylıklar sağlıyoruz!.
Yeni dünya düzeninde, sadece bizde değil dünyanın her yerinde anaokulundan üniversiteye eğitim sistemleri artık dikiş tutmuyor.
Yapay zeka ile birlikte eğitime bakış açısında ve beklentilerde çok büyük değişimler yaşanmaya başlandı. Bu daha da hızlanacak.
Bu değişime direnmek yerine gidişata göre yeni açılımlar yapmak ise en doğru olanı.
Peki bu konuda kapsayıcı, güven verici, beklentileri karşılayıcı adımlar atıyor muyuz?
Hayır denilemez ama evet demek için de çok erken. Çünkü çoğu günü kurtarmaya yönelik olmanın ötesine geçemiyor!
YÖK Başkanı Erol Özvar’ın bu yöndeki çabalarına üniversitelerin de destek vermesi gerekir ki, bu umurlarında bile değil!
Şimdi gelin bu çerçevede gerçekleştirilen yönetmelik değişikliğine bir göz atalım:
Nereden nereye gelindi?
“Yükseköğretim Kurulunca (YÖK) yapılan yönetmelik değişikliğiyle, yurt dışında devam zorunluluğu olmayan programda okuyanlar, Türkiye'de örgün programa yatay geçiş yapamayacak.
YÖK'ten yapılan açıklamada, "denklik" ve "yatay geçiş" süreçlerine ilişkin iki ayrı yönetmelik değişikliğinin kurul tarafından Resmi Gazete'de yayımlandığı belirtildi.
Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nde yapılan değişiklikle öğrenim görülen programın dili, başvuru sahibinin ana diliyle aynıysa denklik başvurularında istenen dil yeterlilik belgesinin artık istenmeyeceği bildirilen açıklamada, "Ayrıca dil ve edebiyat alanlarında öğrenim görenlerden Yükseköğretim Kurulu tarafından talep edilebilen yabancı dil puanı da eğer alan/program dili başvuru sahibinin ana diliyle aynıysa, o dil puanı da istenmeyecek. Düzenlemelerle, dil sınavı yükü kaldırıldı ve denklik başvuruları daha pratik hale geldi." ifadeleri kullanıldı.
- Yatay geçişlerde başarı baraj puanı da 80'den 90'a çıkarıldı
Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik'te de değişiklik yapıldığı aktarılan açıklamada, "Yönetim kurulları, yatay geçişlerde karar verirken, mezuniyet için alınması gereken zorunlu derslerin tamamı üzerinden karşılaştırma yapacak.
Sadece kredi toplamı değil programın çekirdek zorunlu ders uyumu esas alınacak.
Yatay geçişlerde başarı baraj puanı da 80'den 90'a çıktı.
Tamamen veya kısmen yabancı dille yapan üniversitelere yatay geçiş için üniversitenin kendi dil sınavını geçmek veya Yükseköğretim Kurulunun tanıdığı ulusal, uluslararası sınavdan yeterli puan almak zorunlu olacak.
Öğrenci, bulunduğu sınıftan daha alt sınıfa geçiş yapamayacak." bilgilerine yer verildi.
Yatay geçiş başvuru değerlendirme sonucunun, puan sırasına göre listeleneceği belirtilen açıklamada, şunlar kaydedildi:
"Asıl ve yedek adaylar eşit sayıda belirlenecek. İntibak programı yeni döneme diğer öğrencilerle aynı anda başlatılacak. Yurt dışında devam zorunluluğu olmayan programda okuyanlar, Türkiye'de örgün programa yatay geçiş yapamayacak. Yurt dışından başvuranlar, eğitim süresince ilgili ülkede bulunduğunu pasaport, e-Devlet gibi resmi belgeyle kanıtlamak zorunda olacak. Yurt dışından gelen öğrenciler de çift anadal yapmak isterse diğer öğrencilerle aynı şartlara tabi olacak. Öte yandan, anne-baba veya eş devlet görevlisi ise görev bitimi, işçi ise kesin dönüş durumunda öğrenci en az 1 yıl okumuş, yıl sonu sınavlarını geçmişse 'kontenjan dışı değerlendirme' yapılabilecek. Ancak diğer genel şartların yine sağlanması gerekecek."
