Bilgi, Teknoloji, Endüstri çağlarını ucundan kıyısından yakaladık. Bilişim Çağı’nı çok önceden görüp ilk adımı atsak da devamı gelmedi. Önemini kavramamız çok zaman aldı. Yapay zekayı dilimizden hiç düşürmüyoruz ama YZ Çağı için çok daha ciddi hamleler gerekiyor!
Çağlar çok eskiden bin yılda bir değişirdi, sonra yüz yıllara indi. Endüstri Çağı ile birlikte 50, 30 yıl derken, Bilişim Çağı ile 10 yıla kadar indi ve o bile uzun gelmeye başladı. Görünen o ki Yapay Zekâ çağının ömrü de çok uzun olmayacak. Daha şimdiden Süper Yapay Zeka Çağı’dan bahsediliyor. Hem de çok yakın bir gelecekte!..
Peki tüm bu süreçlere devlet, millet, yatırımcılar ve bilişim sektörü olarak ne kadar hazırız?
. Dünyanın en büyük 100 şirketi içerisinde kaç bilişim şirketi var? Bırakan ilk 100’ü, ilk 1000’de kaç bilişim şirketimiz var? Ciroları ne?
. Bilişim odaklı kaç üniversitemiz var? Bu yöndeki gelişmeleri kendine dert edinen kaç bilim insanımız var ve kendilerini sağlanan destek ne düzeyde?
. Bilim, Bilişim ve Yapay Zekânın gelişmesinde temel bilimlerin önemi yadsınamazken hem üniversiteler hem de adaylar nezdinde neden yeterince kabul görmüyor?
. Tekno Parklarımızdan kaçı bilim, bilişim, yapay zekâ odaklı?
. Bilgi, Bilim, Bilişim, Yapay Zekâ politikalarımız var mı, yol haritamız kaç yılda bir yenileniyor?
. Neden sadece bu konulara odaklanan bir Bilim ya da Bilişim Bakanlığımız yok?
. Bilimde, teknolojide, bilişimde, yapay zekada, ARGE’ye devlet ve özel şirketler ne kadar kaynak ayırıyor, gelişmiş ülkelerle kıyaslandığında kaçıncı sıradayız?
. Bilimi, bilişimi, olgoritmeyi üreten bir ülke mi olacağınız yoksa başkalarının ürettiği ürünleri kullanan tüketici olmaya mahkum olmaya devam mı edeceğiz?
Daha yüzlerce sorulara sıralamak mümkün…
Aşağıdaki haber bu tür soruların pek çoğuna cevap arıyor ama nedense bu sektörün nemalananları olarak kendilerine düşen görevin ne olduğunu çok net ortaya koyamamışlar. Oysa bilgilendirici, bilinçlendirici, yönlendirici ve en önemlisi de sektöre sahip çıkacak olan asıl lokomotif kendileri olmalı ama alışageldiğimiz gibi onlar da veren değil kazanan olmak istiyorlar…
Onlar koşuyor biz seyrediyoruz!
1979 yılında kurulan TÜBİSAD (Bilişim Sanayicileri Derneği); hizmet, yazılım, donanım, bulut, dijital altyapı sağlayıcıları gibi bilgi ve iletişim sektörünün bütün alanlarını kapsayan üye şirketleri ile 1,2 trilyon TL'lik Türkiye Bilgi ve İletişim Teknolojileri pazarının yüzde 90'ını temsil ediyor. Rakam büyük gibi görünse de dünya şirketleri ya da bu konuda öne çıkan ülkelerle dolar bazında kıyaslandığında durum nedir? Keşke onu da ortaya koysalardı!..
TÜBİSAD'dan üniversite tercih dönemi çağrısı: "Yapay Zekâ Korkusunu Değil, Yetkinliğini Büyütmeliyiz”
Bilişim Sanayicileri Derneği (TÜBİSAD), üniversite tercih döneminde sosyal medyada ve kamuoyunda sıkça dile getirilen "Yapay zekâ meslekleri sonlandıracak, mühendislik ihtiyacını ortadan kaldıracak" yönündeki karamsar söylemlere karşı bir basın açıklaması yayınladı. TÜBİSAD, asıl riskin yapay zekânın gelişmesi değil, bu dönüşümü yönetecek ve teknolojiyi geliştirecek nitelikli insan kaynağının yetiştirilememesi olduğuna dikkat çekti.
"İşler Yok Olmuyor, Görevler ve Beceriler Dönüşüyor"
Açıklamada, uluslararası araştırmaların ve sektör verilerinin bir "işsizlik çağına" değil, mesleklerin dönüştüğü ve nitelikli insan kaynağı ihtiyacının arttığı bir döneme işaret ettiği belirtildi.
Dünya Ekonomik Forumu (WEF) verilerine göre, 2030'a kadar 170 milyon yeni iş rolünün oluşması, 92 milyon işin yer değiştirmesi ve net 78 milyon yeni istihdam yaratılması bekleniyor. Büyük veri, yapay zekâ, makine öğrenmesi ve siber güvenlik alanları en hızlı büyüyen meslekler arasında ilk sırada yer alıyor.
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) raporları, üretken yapay zekânın meslekleri tamamen ortadan kaldırmaktan ziyade çalışma biçimlerini ve görev dağılımını dönüştüreceğini ortaya koyuyor.
OECD değerlendirmeleri ise yapay zekâyı benimseyen kurumların %50'sinden fazlasında yüksek eğitimli çalışan ihtiyacının arttığını gösteriyor.
Türkiye Bilişim Sektöründe Rekor Büyüme ve İstihdam Artışı
Rutin görevler otomatizasyon ile azalırken; sistem tasarımı, problem tanımlama, veri doğrulama ve etik değerlendirme gibi yetkinliklerin önemi her geçen gün artıyor. Sektörel raporlar, küresel bilişim sektörünün bulunduğumuz yılda rekor miktarda büyüdüğünü, toplam nitelikli insan kaynağı ihtiyacının azalmadığını ve önümüzdeki 5 yılda bu ivmenin devam ederek pazarın 8,4 trilyon dolara ulaşmasının beklendiğini gösteriyor.
Küresel pazardaki bu güçlü büyümeye paralel olarak, Türkiye'de Bilgi ve İletişim Teknolojileri (BİT) sektörü de geçtiğimiz yıl yaklaşık %45 büyüyerek 54 milyar dolar (2,13 trilyon TL) büyüklüğe ulaştı. Sektördeki toplam çalışan sayısı ise %17 artışla 289 bin kişiye yükseldi. Türkiye'nin orta ve uzun vadeli hedefinin 1 milyon nitelikli teknoloji çalışanına ulaşmak olması gerektiği vurgulanıyor.
TÜBİSAD Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Ali Tombalak: "En Büyük Risk, Dönüşümü Yönetecek İnsan Kaynağını Yetiştirememektir"
Üniversite tercih dönemindeki gençlere, akademiye ve sektöre yönelik kritik değerlendirmelerde bulunan TÜBİSAD Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Ali Tombalak, şunları söyledi:
"Yapay zekânın bazı görevleri otomatikleştireceği ve çalışanlardan beklenen becerileri değiştireceği açıktır. Ancak buradan bilgisayar mühendislerine, elektronik mühendislerine, yazılım geliştiricilere veya yapay zekâ uzmanlarına ihtiyaç kalmayacağı sonucunu çıkarmak verilerle bağdaşmamaktadır. Tam tersine; yapay zekâ sistemlerinin tasarlanması, doğrulanması, siber saldırılara karşı korunması ve sektör süreçlerine güvenilir biçimde entegre edilmesi daha fazla nitelikli insan kaynağı gerektirmektedir.
Gençlerimize yapay zekâdan korkmalarını değil; yapay zekâyı anlayacak kadar güçlü temel bilgiye, onu geliştirecek kadar mühendislik yetkinliğine ve sonuçlarını sorgulayacak kadar etik sorumluluğa sahip olmalarını önermeliyiz. Gelecekte yalnızca yapay zekâ uzmanları değil, yapay zekâyı kendi mesleğinde doğru kullanan doktorlar, mühendisler, hukukçular, tasarımcılar ve yöneticiler öne çıkacaktır. Türkiye'nin hedefi yalnızca küresel teknolojilerin tüketicisi olmak olamaz. Kendi verisini koruyan, kendi modellerini ve yazılımlarını geliştiren, yüksek katma değerli teknoloji ihraç eden bir ekonomi için çok daha geniş bir yetenek havuzuna ihtiyacımız var. Türkiye'nin orta ve uzun vadede 1 milyon nitelikli teknoloji çalışanına ulaşmayı ulusal bir insan kaynağı hedefi olarak değerlendirmesi gerektiğine inanıyoruz. Bu süreçte en büyük sorumluluklardan biri de eğitim dünyamıza düşüyor. Üniversitelerimizin değerli rektörlerine, akademisyenlerimize ve tüm bilişim sektörüne çağrıda bulunuyoruz: Gençlerimizi belirsizlikle değil, doğru bilgi ve yönlendirmelerle buluşturalım. Müfredatları yeni nesil yetkinliklerle güncelleyerek, akademinin teorik gücü ile sektörün pratik tecrübesini daha güçlü bir biçimde harmanlayalım. Yapay zekâ çağında en büyük risk teknolojinin ilerlemesi değil, bu ilerlemeyi yönetecek insan kaynağının doğru yetiştirilememesidir."
Sektöre, Rektörlere ve Akademisyenlere Ortak Çağrı
TÜBİSAD, tercih döneminde gençlerin eksik veya yanlış yönlendirilmelerle teknoloji alanlarından uzaklaşmaması için tüm ekosistem paydaşlarına açık bir çağrıda bulundu:
Rektörlerimize ve Tüm Akademisyenlerimize Çağrı: Üniversitelerin temel bilimler ve mühendislik disiplinlerindeki köklü yapısını korurken, müfredatların yapay zekâ, veri bilimi, siber güvenlik ve etik alanlarıyla hızla güncellenmesi; gençlerin tercih döneminde bilimsel gerçekler ışığında doğru yönlendirilmesi büyük önem taşımaktadır.
İş Dünyası ve Bilişim Sektörüne Çağrı: Şirketlerin yalnızca deneyimli uzman arayışına odaklanmak yerine, yeni mezunlara kapılarını açacak staj, aday mühendislik ve ilk iş programlarını genişletmesi toplumsal bir sorumluluktur.
Üniversite-Sanayi İş Birliği: Akademinin teorik birikimi ile sektörün dinamik uygulama sahalarının gerçek projeler üzerinden bir araya getirilmesi, öğrencilerin henüz mezun olmadan çağın gerektirdiği yetkinlikleri kazanmasını sağlayacaktır.
Yapay zekâ gençlerimizin işini elinden almayacak; yapay zekâyı geliştiren, yöneten, denetleyen ve insanlığın yararına sunan yine bizim yetişmiş gençlerimiz olacaktır. TÜBİSAD olarak; korkuyu değil bilgiyi, belirsizliği değil yetkinliği, tüketimi değil üretimi büyüterek Türkiye'nin teknolojik bağımsızlığını ve küresel gücünü tüm paydaşlarımızla hep birlikte inşa edeceğimize inanıyoruz.
