adscode
adscode

EĞİTİMDE STANDARDİZASYON VE KALİTE GÜVENCE SİSTEMİ

Standardizasyon kavramı yaşamın her alanında olduğu gibi eğitim alanında da son yıllarda çok kullanılmaktadır. Peki, standardizasyon nedir? Eğitimde standardizasyon deyince ne anlamalıyız?

ikegitmeni@hotmail.com




Standardizasyon, belirli bir faaliyetle ilgili fayda sağlamak üzere, tüm tarafların katkıları ve işbirliği ile belirli kurallar koyma ve bu kuralları uygulama işlemi olarak tanımlanabilir. Sanayi devriminin dördüncü jenerasyonu olarak nitelendirilen endüstri 4.0 geçildiği günümüzde standartlar, uluslararası ticaretin ortak dili haline gelmiştir. Artık, uluslararası küresel pazarlarda rekabet edebilmenin yolu, uluslararası standartlara uygun kaliteli mal ve hizmet üretiminden geçmektedir.

Nitelikli insan yetiştirme süreci olarak da tanımlanabilen eğitim kavramı; ilk bakışta standardizasyon kavramıyla uyuşmayan bir kavram olarak tanımlanabilir. Eğitimdeki standardizasyon da amaç;  hedeflere yaklaşma, sürekli iyileşme ve yenileşmeyi ifade eder. Bu bağlamda bireyi ya da kurumu, belirli kalıplarla sınırlayıp gelişmeyi sınırlamak şeklinde yorumlanmamalıdır. Eğitimde standardizasyona karşı olanlar eğitimde standardizasyonu eleştirirken genellikle, bu yönüyle eleştirirler. Bu yaklaşım, standardizasyonu doğru algılamamaktan kaynaklanmaktadır. Standartların birçoğunda özel bir madde olarak “sürekli gelişme” ayrı bir başlık olarak yer almaktadır. Bu nedenle, standardizasyonda kurumların ya da organizasyonların sürekli gelişmelerine yönelik faaliyetleri değerlendirilmektedir.

Eğitim sektörü dünya çapında; birçok uluslararası, ulusal ve bölgesel mevzuata (kanun, yönetmelik, özel standartlar, ISO 9001, vb.) bağımlıdır. Eğitim sektörüne yönelik olarak 2018 yılında yayımlanan İSO 21001 standardı eğitim ürünleri ve hizmetleri sunan kuruluşlar için ortak bir yönetim aracı sunmaktadır. Eğitim kurumlarında en çok İSO 9001 kalite yönetim sistemi uygulanmaktadır. Bu standart uygulanırken genellikle dışarıdan danışmanlık hizmetleri satın alınır.

Danışman kuruluşların çoğu mühendis kökenli ya da işletme mezunları olup, eğitim kurumlarını bir işletme olarak değerlendirir ve ilk eğitim sonrası kurum ile ilgili birimlere ve iş çeşidine göre zorunlu dokümanlar hazırlanır. Kurumun politikası, vizyonu, misyonu, zorunlu prosedürler ve prosesler hazırlanır. Proses etkileşim şemaları oluşturulur. İç tetkik, müşteri memnuniyet anketleri, yönetim gözden geçirme raporu oluşturulur. Denetim yapıldığında kuruluş 1. Aşama denetimleri sorunsuz geçer. Dokümanlar sisteme göre oluşturulur. 2. Aşama denetimde; “kalite politikası nasıl hazırlandı?” diye sorulduğunda;  “danışman hazırladı...” denir. Vizyonunuz nedir? Aynı cevap… Prosedürler, prosesler vb. birçok dokümanın saha uyumu konusunda ve uygulamada benzer cevapları almak mümkündür. Bu şekilde bir standardizasyon amacına hizmet etmez, olsa olsa sadece kuruma bir prestij olarak görülebilir.

 

 

 

Birçok kurum müdürü de standardizasyona bu perspektifte bakmaktadır. Kalite standartları dış tetkik denetimlerinde de bu durum bariz bir şekilde ortaya çıkmaktadır. Denetim açılış toplantısında yöneticilerin sorulara verdikleri cevaplarda standardı doğru anlamadıkları, tüm sorumluluğu danışmana vererek denetimden çıkmak istedikleri anlaşılmaktadır.

Denetim yapan belgelendirme kuruluşlarının bağımsız komiteleri ve denetçilerin belgelendirme kuruluşlarından bağımsız olarak karar verebilme iradelerini de  “denetimlerin nesnelliği” ve “etkiliği” açısından ayrı bir sorun olarak görülebilir.  Son yıllarda TÜRKAK denetiminin artması, denetim yapılacak kurum bilgilerinin TÜRKAK’a bildirilmeleri olumlu bir gelişme ancak, yeterli değildir. TÜRKAK’ a kayıtlı denetçi veritabanı havuzu gibi ayrı bir sistem oluşturulmalıdır. Belgelendirme kuruluşları, denetçilerini veritabanına kayıtlı havuzdan alabilmelidirler.

Eğitim sistemimizde gerçekten kalite arttırılmak isteniyorsa, eğitimde uluslararası kalite standartları dikkate alınmalı, belirlenen standartlara ne kadar ulaşıldığı ölçülüp değerlendirilmeli, kalite standartları uygulamaları ile ilgili özendirici çalışmalar yapılmalıdır. Eğitim kurumları da ciddi kalite standartları denetimi yapan bağımsız belgelendirme kuruluşlarıyla çalışmalıdırlar. Kurum içi eğitimlerde kalite standartları eğitimlerine ağırlık verilmelidir. Geleceği aydınlık, yarınları umut dolu bir nesil için, “ÖNCELİĞİMİZ EĞİTİM”…

 

 


Emoji ile tepki ver!

Bu Yazıyı Paylaş :

Etiketler :
    0 Yorum
  • Yorumu Gönder
  • Diğer Yorumlar (0)