Hacettepe ve YÖK’ün de kurucusu olan Prof. Dr. İhsan Doğramacı’nın en büyük hayali ve son eseri olan Bilkent Üniversitesi, mezunları sayesinde bugün dünyanın en saygın araştırma üniversiteleri arasına yer alıyor.
Ülkemizin ilk vakıf üniversitesi olarak 1984’te Ankara’da kuruldu.
Mezunları sadece ülkemizde değil dünyanın her yerinde, hemen her alanda, en kolay ve en iyi maaşla iş bulan nadir üniversitemizden birisi!
Bilkent bir “patronaj” üniversitesi değil gerçek anlamda bir vakıf üniversitesi olarak en çok burs veren
Bilkent’in hikayesini kuruluşundan bugüne en yakın tanıkların biri olan Rektör Prof. Dr. Kürşat Aydoğan’dan dinleyelim…
Ülkemizin ilk vakıf üniversitesi olarak geriye dönüp baktığınızda üstlendiğiniz misyonun gereğini yerine getirdiğine inanıyor musunuz? Hoca Bey’in (Doğramacı’nın) hayali tam da bugünkü Bilkent miydi?
Bildiğiniz gibi Bilkent Üniversitesi, İhsan Doğramacı hocamızın ya da biz Bilkentlilerin ifadesiyle “Hocabey”in, “araştırmada ve eğitimde bir mükemmeliyet merkezi olmak” misyonuyla kuruldu. Bu değerli kurumun gelişim hikayesine neredeyse en başından itibaren canlı şahitlik etmiş biri olarak, geriye baktığımda bu misyondan hiçbir sapma göstermeden, emin adımlarla yürüdüğümüzü görüyorum.
Bildiğiniz gibi hem bilimsel alanlardaki gelişmeler hem de “araştırma üniversitesi” kavramı zaman içinde değişim gösteriyor. Hocabey’in bizlere en önemli prensip olarak miras bıraktığı “En iyiye, daha ileriye!” sözü çerçevesinde bizler de zaman içinde kendimizi yenileyerek ve güncel tutarak araştırma ve eğitimde bir mükemmellik merkezi olma iddiamızı sürdürüyoruz.
Bilkent özellikle teorik mühendislik alanlarında ezber bozdu. Mezunlarından pek çoğu dünyanın dört bir yanında çok önemli makamlarda. Nobel ödüllü bilim insanlarının da bulunduğu araştırma merkezlerinin başında olanlar var. Mezunlarınızdan zirveye tırmananlardan biraz söz eder misiniz?
Bilkent, sadece mühendislik ve fen bilimlerinde değil, tüm alanlardaki mezunlarının başarılarıyla gurur duyuyor. Bu bahsettiğiniz çok uzun bir liste ama hızlıca aklıma gelen birkaç isimden kısaca bahsedeyim.
Fizik bölümünden 1996 yılında mezun olan Prof. Dr. Mete Atatüre, kuantum optik araştırmaları ve kuantum teknolojilerine önemli katkılarda bulunuyor. Kendisi halen Cambridge Üniversitesi’nin Fizik Bölümü olarak bilinen Cavendish Laboratuvarı’nın başkanlığını yürütüyor.
Prof. Dr. Mete Atatüre
Harvard Üniversitesi ve King’s College Cambridge’deki araştırmalarında yaşamın kökenine ışık tutan bilimsel çalışmalarıyla yankı uyandıran Dr. Furkan Öztürk (Fizik 2018), 2025 sonbaharında California Institute of Technology’nin akademik kadrosuna katılacak.
TÜBİTAK, geçtiğimiz yıl mühendislik bilimleri dalında iki Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü mezunumuza Bilim Ödülü verdi: Prof. Dr. Sinan Gezici ve Prof. Dr. Sinem Çöleri. Dr. Gezici, elektronik mühendisliğinde dünyanın en önemli meslek örgütü IEEE’den Fellow (en üst düzey üyelik) payesi de aldı. Kendisi üniversitemizde, Dr. Çöleri ise Koç Üniversitesi’nde öğretim üyesi.
Yine aynı bölümden mezun Doç. Dr. Duygu Kuzum, elektronik mühendisliği, nanoteknoloji ve nörobilim kesişimindeki araştırmalarıyla, ABD başkanlık makamının PECASE Ödülü’ne değer görüldü. Ödülünü Beyaz Saray’da alan Dr. Kuzum, San Diego’daki California Üniversitesi’nde öğretim üyesi.
Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü mezunlarımızdan Prof. Dr. Ali Ertürk ve Doç. Dr. Kıvanç Birsoy ise kanser tedavisine yönelik yenilikçi bilimsel araştırmalarıyla öne çıkıyor. Dr. Ertürk, LMU Münih’te öğretim üyesi ve Helmholtz Münih Akıllı Biyoteknolojiler Enstitüsü’nde araştırma direktörü, yakın geçmişte Vehbi Koç Ödülü’nü kazanan Dr. Birsoy da Rockefeller Üniversitesi’nde öğretim üyesi olarak görev yapıyor.
Prof. Dr. Ali Ertürk
Fen ve mühendislik dışında da Bilkent mezunları öne çıkıyor. Örneğin, İktisat bölümü mezunumuz Pınar Abay, ING Global İcra Kurulu üyesi olarak görev yapıyor. Mevcut Cumhurbaşkanlığı Kabinesinde de yüksek lisans ve/veya doktoralarını Bilkent’te yapmış üç kişi var (Sn. Cevdet Yılmaz, Sn. Hakan Fidan ve Sn. Alpaslan Bayraktar).
Bu başarı hikayeleri saymakla bitmez. Mezunlarımız akademik alanda ve dünyanın dört bir yanında bilime katkı sunan araştırmalar yapıyor, önemli buluşlara imza atıyor.
Bilkent bir patronaj üniversitesi mi yoksa gerçek anlamda bir vakıf üniversitesi mi? Sahibi kim?
Öncelikle bir akademisyen olarak “patron” ve “üniversite” kelimelerinin aynı cümlede kullanılmasının bile beni kaygılandırdığını belirtmek isterim. “Patron” kelimesinin ima ettiği merkezi ve mutlak otorite ile finansal kâr beklentisinin, çağdaş bir üniversitenin temelini oluşturan bağımsız, farklı perspektifleri kucaklayan, ifade ve görüş özgürlüğüne dayalı araştırma ve eğitim ortamı ile taban tabana zıt olduğunu düşünüyorum. Bu açıdan bakıldığında Bilkent Üniversitesi’nin bir “patronu” ya da “sahibi” yok.
Örneğin, Bilkent Üniversitesi Mütevelli Heyeti başta olmak üzere yönetim kademelerinde Doğramacı ailesinin bir temsilcisi bulunmuyor. Doğrudan üniversitemizin sahibi olduğu Bilkent Holding’in çatısı altında yer alan şirketler ise üniversiteye kaynak yaratıyor. Bu açıdan Bilkent, ABD’de gördüğümüz kâr amacı gütmeyen vakıf üniversiteleri örneğine benziyor.
Eskiden mühendislik fakültesine tümüyle burslu öğrenci alınır ve Sayısal’da ilk 100’e girenlerin çoğu Bilkent’e gelirdi. Son yıllarda değişen ne oldu? Burs koşulları ve oranları ne kadar?
Aslında bu alanda çok büyük bir değişim yaşanmadı. Bilkent hâlâ Türkiye’nin iddialı öğrencileri için önde gelen seçenek. Örneğin, geçen yıl aralarında Sayısal puan türünde Türkiye birincisi de bulunan ve farklı puan türlerinde ilk 100’de olan 38 öğrenci Bilkentli oldu. İlk 1.000’den ise 240 öğrenci aldık. Tıp Fakültesi açmayı tercih etsek bu sayıların çok daha yüksek olacağını tahmin etmek güç değil.
Bununla birlikte, Bilkent sadece ilk 100’ü hedefleyen ve adını sadece bu ölçüt üzerinden duyurmaya çalışan bir üniversite değildir. Önde gelen bir vakıf üniversitesi olarak bizim için asıl kıymetli olan, bölümlerimize yerleşen öğrencilerin YKS sıralamaları arasında bir uçurum oluşmamasıdır. Bu nedenle, örneğin, burs programlarımız ilk 100’ü değil, tam bursla yerleşen ve puan türlerinde ilk 10.000’de olan öğrencilere (Dil puan için ilk 1.000) destek sunacak şekilde tasarlanmış durumda. Bu öğrenciler, 2 yıl İngilizce Hazırlık ve 5 yıl bölüm süresi boyunca iki kişilik yurt odasında ücretsiz konaklama ve akademik yıl boyunca aylık bir burs ödemesi alıyor (bu dönem için aylık 12.000 TL). Dolayısıyla burslarımız çok daha geniş bir başarılı öğrenci havuzuna destek sunuyor. Öğrencilerimizin %66’sının burslu olduğunu düşünürsek, bir vakıf üniversitesi olarak çok iyi öğrencileri bünyemize katmaya devam ettiğimizi rahatlıkla söyleyebilirim.
Mezunlarınızın iş bulma süreleri ve başlangıç ücretleri memnuniyet verici mi?
Bilkent Üniversitesi artık genç bir üniversite sayılmaz. Türkiye’de ve dünyanın altı kıtasında parlak kariyerler sürdüren 60.000 mezunumuz var. Mezunlarımızla gurur duyuyor, onların başarılarını en önemli referansımız olarak görüyoruz. Mezunlarımızın yaklaşık dörtte biri yurt dışında çalışıyor. Bu mezunlarımızın büyük kısmı Kuzey Amerika ve Avrupa’da kariyerlerini sürdürüyor.
İş dünyasında Bilkent mezunlarına yoğun talep gösteren üç ana segment var. Birincisi, savunmadan, enerjiye, üretim sektöründen, bankacılığa Türkiye’nin en büyük ve başarılı iş kuruluşları, ikinci kesim Türkiye’de faaliyet gösteren çok uluslu firmalar, son olarak da küresel şirketlerin uluslararası operasyonları. Geldiğimiz noktada, örneğin, hem Aselsan’da, EnerjiSA’da, THY’de, Akbank’ta yüzlerce Bilkentli çalışıyor hem de Amazon, Google, Apple, McKinsey gibi dünya markalarında derin bir mezun ayak izimiz oluşmuş durumda.
Adaylar ve özellikle de çok başarılı ve iddialı adaylar sizi neden seçsin?
Her ne kadar mühendislikler çok öne çıksa da hukuk, eğitim, iktisat, işletme, güzel sanatlar, temel ve uygulamalı bilimler ve diğer tüm alanlarda da iddialısınız. Şu an için bir veli ya da sınava giren bir aday olsanız ve olaya çok geniş bir yelpazeden baksanız Bilkent’i neden düşünür, neden öncelikli tercihler arasına alırdınız?
Kurulduğu günden bu yana Bilkent’in değişmeyen bir özelliği var: Öğrencilerimizi geleceğe hazırlarken akademik performans beklentisinde çıtayı tavizsiz bir şekilde yukarıda tutmak. Bu yaklaşım, başarıya odaklı ve azimli pek çok aday için Bilkent’i doğal bir cazibe merkezi konumuna getiriyor.
Bilkent öğrencileri, fakülte ve bölüm fark etmeksizin, hem kuramsal bilgi hem de profesyonel yaşamları için kritik uygulama becerileri kazanarak mezun oluyor. Derslerimizi ve öğrenme ortamlarımızı bu teori-pratik dengesinde tasarlıyor ve yürütüyoruz. Çekirdek müfredat uygulamamızla, öğrencilerin kendi alanları dışından da dersler almalarını istiyor, onların farklı perspektifleri anlayan, esnek ve analitik düşünebilen birer mezun olarak iş yaşamına girmelerini istiyoruz.
Bilkent, öğrencisinden yoğun emek talep eden, ancak mezuniyet sonrası bu emeğin hakkını fazlasıyla veren bir üniversite. Sektör yöneticilerinden sıkça aldığımız şu geribildirim, eğitim anlamında doğru rotada olduğumuzun en önemli kanıtı: “Eğer bir iş kurumsal olarak aşina olduğumuz, rutin uygulamaların dışındaysa ve yeni öğrenme becerileri gerektiriyorsa, işi Bilkentlilere veriyoruz!”.
Çalıştıkları kurumlara sürekli öğrenme ve dinamizm katan, stratejik olarak hızlı ve önemli katma değer yaratan, geleceği şekillendiren mezunlar yetiştirdiğimiz için çok mutluyuz.
ABD üniversitelerini farklı kılan mezunların bağış ve burslarıyla üniversitelerine sahip çıkmaları. Sizde geri dönüşler nasıl?
Giderek büyüyen bir bağış programımız var. Mezunlarımızın üniversite ile bağları ve mevcut öğrencilere olan destekleri bizleri mutlu ediyor.
Mezunlarımızın temel motivasyonu, kurumun marka değerini yükseltmek ve mevcut öğrencilerin de kendi yollarından yürüyebilmeleri için destek sunmak.
Mezunlarımızın bağışlarının çok önemli bir kısmını, üniversitenin resmi burs programlarına ek olarak ihtiyaç sahibi öğrencilerimizin üniversite yaşamının tüm olanaklarından yararlanabilmeleri için nakdi burs olarak dağıtıyoruz.
Kendinize “öğrenci dostu” üniversite diyebilir misiniz?
Bilkent Üniversitesi, öğrencilerin her tür akademik, bireysel, sosyal, kültürel ve sportif ihtiyaçlarını karşılamak üzere tasarlanmış bir kampüse sahip. Kampüs içinde ve hemen yakın çevresinde öğrencilerin kişisel ihtiyaçlarını karşılayabilecekleri her tür hizmet sunuluyor.
Öğrenciler, hem semtlere hem de şehir merkezine sunulan otobüs servislerinden ücretsiz olarak yararlanıyor.
Türkiye’nin en kapsamlı üniversite kütüphanesine sahibiz. Bilkent öğrencisinin arzu ettiği bir akademik ya da edebi esere ulaşamaması neredeyse imkansız.
Kampüste yıl boyu devam eden kültürel ve sanatsal etkinlikler, öğrencilerin geleceğe sadece akademik olarak değil, aynı zamanda sosyal ve kültürel olarak da hazırlanmalarına zemin sunuyor.
Üç adet kapalı spor salonumuz, yarı olimpik yüzme havuzu ve açık spor tesislerimiz var. Öğrenciler, tüm tesislerimizden ücretsiz faydalanıyor.
Kampüsü canlı kılan unsurların başında öğrenci kulüpleri geliyor. Aralarında tümüyle öğrenciler tarafından yönetilen Radyo Bilkent de olmak üzere 100’ü aşkın kulüp ve topluluk var. Bunların bazılar ortak ilgi alanları ve hobiler üzerine kurulu (Su Altı Topluluğu, Doğa Sporları Topluluğu, Toplumsal Duyarlılık Projeleri gibi); diğerleri ise daha kariyer yönelimli faaliyetler yürütüyor (İşletme ve Ekonomi Topluluğu, IEEE Öğrenci Kolu Topluluğu, Yöneylem Araştırması Kulübü gibi).
Sağlık Merkezi, Psikolojik Destek ve Gelişim Merkezi ile Kariyer Merkezi gibi birimlerimiz ise sundukları hizmetler ve yürüttükleri etkinlikler yoluyla öğrencilere hem bireysel hem de profesyonel gelişimleri için yoğun destek sunuyor.
AR-GE’de neredesiniz?
Bir araştırma üniversitesi olan Bilkent, içinde barındırdığı araştırma merkezleriyle, araştırma altyapısıyla ve kütüphanesiyle AR-GE çalışmalarını sürdürüyor. Üniversitenin sahibi olduğu ve kampüse bitişik teknopark Bilkent Cyberpark, bünyesindeki 300’ü aşkın şirket ile AR-GE faaliyetlerinin merkezinde yer alıyor. Cyberpark bünyesinde yer alan kuluçka merkezleri de genç girişimcilere destek olmaya devam ediyor.
Kaç farklı ülkeden öğrenciniz var dağılımı nasıl? Gerçek anlamda İngilizce eğitim yapıyor musunuz?
Bilkent Üniversitesi’nin eğitim dili %100 İngilizce. Bir tek Hukuk Fakültesi’nde disiplinin doğası gereği Türkçe verilen derslerimiz de var.
Öğrenci nüfusunun %5’ini uluslararası öğrenciler oluşturuyor. Bu öğrencilerimiz 49 farklı ülkeden gelerek yüksek öğrenimlerini Bilkent’te sürdürüyor. Öğrenci kalitesi konusundaki hassas tutumumuz, uluslararası öğrenci seçiminde de büyük rol oynuyor.
“Eğitim Ajansı Soruyor, Rektörler Yanıtlıyor”
Bizi sosyal medyada takip ediyor musunuz?
