Alarko Carrier tarafından hayata geçirilen projeyle köy okullarında kömüre dayalı ısınma terk edilerek, ısıtma-soğutma ve iç hava kalitesi ihtiyaçlarını birlikte ele alan ileri teknoloji bir sistem kuruldu. Sınıflarda temiz hava, konfor ve sürekliliği bir araya getirerek dikkati ve öğrenme verimliliğini desteklemeyi, devamsızlık üzerinde olumlu etki yaratmayı hedefleyen proje hakkında bilgi veren Alarko Carrier Pazarlama Direktörü Volkan Arslan "Bu model; çocukların sağlığına ve eğitim performansına katkı sunarken kamunun işletme yükünü hafifleten bütüncül bir dönüşüm niteliği taşıyor" dedi.
Temiz hava, konfor
Bugüne kadar Türkiye’nin üç farklı noktasında üç okulun iklimlendirme sistemi yenilendi. Köy okullarında kömüre dayalı ısınma terk edilerek, ısıtma-soğutma ve iç hava kalitesi ihtiyaçlarını birlikte ele alan ileri teknoloji bir kurgu kuruldu. Proje; çocukların eğitimini destekleme ve iklimlendirmenin öğrenme yaşamı üzerindeki etkilerine dikkat çekme amacıyla tasarlandı.
Sistem; ısı pompası, ısı geri kazanım cihazları, fancoil üniteleri, çok kademeli filtrasyona sahip hava temizleme cihazları ve Fotovoltaik paneli (PV) tek bir mimaride buluşturuyor. Hedef, sınıflarda temiz hava, konfor ve sürekliliği bir araya getirerek dikkati ve öğrenme verimliliğini desteklemek, devamsızlık üzerinde olumlu etki yaratmak.
Okul çatılarına GES yerleştirildi; elektrik tüketiminin omurgası güneşten karşılanır hale geldi. Örneğin, Şırnak/Cizre İnci İlkokulu’nda geçmiş yıllarda ısınma için kullanılan 7 ton odun devreden çıktı. Bu miktarın yakılmasıyla oluşan 10,68 ton CO₂e emisyon ortadan kalkıyor. Etki, yılda 119 yetişkin ağaç karşılığına denk geliyor (yuvarlandığında 120 ağaç). Yakıt tarafında, odunun ton fiyatının ~10 bin TL seviyesinde olması nedeniyle 70 bin TL/yıl tasarruf oluşuyor; Millî Eğitim’in odun tahsisi ihtiyacı da sona eriyor.
Neden özel?
Türkiye’nin farklı iklim kuşaklarında, okul iklimlendirmesinde Kuzey Avrupa’daki yaklaşıma yakın bir standart hedefleniyor. Midyat Çaldere, Ödemiş Balabanlı ve son olarak Cizre’de edinilen saha deneyimi, enerji verimliliği ile iç hava kalitesini aynı denklemde optimize eden bir modeli yerelleştirdi. Bu model; çocukların sağlığına ve eğitim performansına katkı sunarken kamunun işletme yükünü hafifleten bütüncül bir dönüşüm niteliği taşıyor.
Isı pompası ısıtma-soğutmayı üstleniyor; fancoiller sınıf içinde sıcaklığı hassas dağıtıyor. Isı geri kazanım cihazları taze havayı ihtiyaca göre yönetiyor; hava temizleme cihazları çok kademeli filtrasyonla ortamı yeniliyor. Çatı GES’i ise iklimlendirme ve diğer tüketimleri güneşten besleyerek işletme maliyetini azaltıyor ve sistemin ayak izini küçültüyor.
Uygulama mantığı
Zorlu iklim yapısı ve yerel ihtiyaçlar, modelin etkisini görünür kılan başlıca unsur. Amaç, farklı coğrafyalarda aynı kalite çizgisini yakalamak. Okulların Havası Değişiyor projesi, özelinde yenilenen okullara kurulan sistemde kullanılan cihazlar Alarko Carrier ürün gamına ait. Kurulum ve devreye alma yerel bayi-servis ekipleriyle tamamlanıyor, işletme döneminde teknik destek kesintisiz sürüyor.
Kurulumlar yaz aylarında bitirilerek okul açılmadan teslim ediliyor. Süreklilik ve servis reaksiyon süresi kritik olduğundan, ilk uygulamalardan elde edilen öğrenimler bu yıl yenilenen Cizre’deki okulda kurguyu güçlendirmek için kullanıldı; hedef, ölçeklenebilir bir örnek oluşturmak.
