adscode

Bağımlı mısınız?

Soru rahatsız edici geldi ve evet diyemediniz değil mi? Aman efendim bağımlılık ne demek? >>Devamı İçin Tıklayınız

byomerorhan@gmail.com




Evlerden ırak! “Yo hayır, ben bağımlı değilim, sadece alışkanlıklarım var.” daha hoş bir yanıt olsa gerek. Diğeri biraz sert kaçmıştı.

O hâlde alışkanlıklar ve bağımlılık arasındaki ince çizgiyi görmeye çalışalım.

Başlangıç olarak tanımlara bir göz atalım… Alışkanlık; bir şeye alışmış olma, bağımlılık; bir şeye bağımlı olma durumudur. Bunlar, Türk Dil Kurumunun tanımlarıydı ama sanırım sizi de “kesmedi”.

Biraz daha derin anlam arıyoruz, o zaman felsefe sözlüğüne danışalım.

Alışkanlık, genel olarak tekrar yoluyla kazanılan, çok az bir düşünceyle ya da üzerinde hiç düşünmeden gerçekleştirilip ifade edilen davranış veya eğilimler.

Bağımlılık, iki şey arasında, birinin diğerine kavramsal yönden veya varlık bakımından tabi olması veya bağlı bulunmasıyla belirlenen ilişki türü, diye tanımlanmaktadır.

Bu da çok mu derin oldu? Olsun, fazlasıyla derin ve ciddiye alınması gereken bir konu zaten.

Halk arasında, alışkanlıklar sözcüğü kullanılırken sanki bir hafife alma durumu var. Bağımlılık ise çok daha ciddi ve hayati durumlar anlatılırken kullanılır ve ilk akla gelen de uyuşturucu madde bağımlılığı olur.

İnsan, tercih yapma ve özgür olma düşüncesinden uzaklaşmak ve iradesiz olmaktan hoşlanmaz. Bu nedenle de kontrolünü yitirdiği gerçeği ile yüzleşerek, bağımlı olma durumunu da kolay kolay kabul edemez. Yani alışkanlık, bağımlılığa göre daha kabul edilebilir görülmektedir.

Gerçekten öyle midir?

Sabahları kahvaltı yapma “alışkanlığım” yok.

Yatmadan önce mutlaka su içme “alışkanlığım” var.

Kitap okuma “alışkanlığı” her yaşta kazanılabilir.

Örnekleri çoğaltmak elbette mümkün. Örneğin; sigara “alışkanlığım” var denir ama sigara “bağımlısıyım” denmez.

İnsan, iradesine hâkim olacağını düşündüğü için hemen hemen her şeyi alışkanlığı olarak görür ama olumlu bile olsa bazı alışkanlıklarına bağımlı olabileceği gerçeğini aklına bile getirmez. Bağımlılık zayıf bir irade sonucu oluşur diye düşünüldüğü için kimse kendine bu durumu yakıştırmaz. Oysa istersek alışkanlıklarımızı değiştirebilir, bağımlılıklarımızdan kurtulabiliriz. Sanırım burada ön koşul kabul etmektir. Hiçbir zorlama olmadan değişmeyi istemek, değişeceğine inanmak ve kendini motive etmek…

Çoğu zaman hayatımızı altüst eden, beden ve ruh sağlığımızı yitirmemize neden olan bağımlılıklarımızın neler olduğuna biraz daha yakından bakalım. Fastfood beslenme, kötü bir alışkanlık olarak adlandırılabilir ama sürekli bu şekilde beslenen biri artık bağımlı hâle gelmiş demektir. Cep telefonu, televizyon, bilgisayarın esiri hâline gelindiğinde de artık bağımlı olunmuştur. Bu noktaya ulaşan ileri derece alışkanlıklardan kurtulmak için çok daha fazla çaba gösterilmesi ve belki de destek alınması gerekir.

İnsan her yaşta farklı alışkanlıklar edinebilir hatta her yaşta aşırıya kaçıp bağımlı hâle de gelebilir ama en fazla risk altında olanlar çocuklar ve gençlerdir. Arkadaşlık duyguları, merakları, melankolik havaları ve bir gruba ait olma istekleri kullanılarak, öncelikle sigara, alkol, uyuşturucu madde bağımlılığı ve keyif verdiği söylenen haplarla ölümcül bir sürecin içine çekilirler. Bu anlamda alışkanlıklar ve bağımlılığın insan hayatı üzerindeki etkilerinin öğrenilmesi ve özellikle çocukların ve gençlerin bilinçlendirilmesi gerekir. Dolayısıyla henüz deneme aşamasında bilgi sahibi olmak, denememek, denediyse alışmamak ve bağımlı hâle gelmemek hayati önem taşır.

Bana bir şey olmaz, benim çocuğum yapmaz, bağımlı olamaz gibi yaklaşımların sadece birer temenni olduğunu unutmamak gerekir.

Yaşam denge üzerine kuruludur. Bu dengeyi bozacak özellikle kötü alışkanlıklardan, kötülüklerden ve aşırılıklardan uzak durmak gerekir.

Her türlü bağımlılığa HAYIR!
 
Ömer Orhan
 
 

Emoji ile tepki ver!

Bu Yazıyı Paylaş :

    0 Yorum
  • Yorumu Gönder
  • Diğer Yorumlar (0)