adscode

Etik mi? O da ne demek?

byomerorhan@gmail.com




Türk Dil Kurumu’na göre sözünde ve davranışlarında doğruluktan ayrılmayan doğru kimseye dürüst deniyor.

İnsan, dünya üzerinde en akıllı varlık olduğuna, düşünerek hareket ettiğine göre doğruluktan ayrılmaması en beklendik davranıştır. Ancak böyle olmuyor. Nedense çoğu zaman içgüdüleri aklının önüne geçiyor. Maddi çıkarları ve özellikle de egosunu doyurmak için her türlü akıl dışı işi yapabiliyor. Bu durumu her zaman son derece ironik bulmuşumdur. İnsan akıllı olduğu için toplumsal olarak bir arada yaşayabilmeyi, üretmeyi, gelişmeyi, paylaşmayı ve iletişim kurmayı başarabiliyor ama bunun tüm insanlar tarafından kabul edilmesini ve sürekliliğini sağlayamıyor.

Toplumlar bir arada barış ve huzurlu yaşayabilmek için binlerce yıl içerisinde birçok toplumsal kural oluşturmuş, bazılarını da kanunlarla çerçeveleyerek mutlak uyumluluk aramışlardır. Her zaman yaptırımları ya da cezaları olmayan bazı kurallar ise ahlaki bağlamda değerlendirilmiştir. Toplumun her alanında oluşturulan ahlaki temeller için prensipler belirlenmiş, davranış kriterleri saptanmış ve insanların huzurlu bir şekilde yaşaması için sorumluluklarını yerine getirmesi beklenmiştir.

“Ahlak ve üçkâğıtçılık, terazinin iki ayrı kefesinde yer alır, biri çıkarsa diğeri iner.” Demiş Eflatun. Terazinin hangi kefesinde yer alacağına insanın kendisi karar verir ama bu karar insanı mutlu eder mi? Immanuel Kant ise “Ahlak, tam olarak bize nasıl mutlu olacağımızı gösteren bir doktrin değildir, fakat o bize mutluluğa, nasıl layık olabileceğimizi öğretir.” Diyerek, insanın neye karar verirse ona layık olduğunu işaret etmektedir! Bu rastlantısal olabilecek bir durum değildir. Çeşitli toplumsal konularda karar verirken içgüdülere göre hareket ederek mutlu olmayı değil de belki de daha derinlerde mutluluğu aramak işin doğrusu olsa gerek. Ama aramak mı gerek? Aramamak mı? Yanıtların birisi beni korkuttuğu için bu sorunun yanıtını öğrenmek istediğimden emin değilim.

Her şey mübah günümüzde! Yaşam görecedir ama her geçen gün biraz daha görece oluyor sanki? Size de öyle gelmiyor mu? Her insanın kendine göre bir düşüncesi, bakış açısı olması son derece normal ama binlerce yıldır ortak oluşturulan ahlaki kavramlar, değerler ya da başka bir deyişle etik ne olacak?
  • Toplumsal değerlere, etiğe ya da ahlaka uygun hareket edelim, kuralların dışına çıkmayalım ama bu sefer benim dediğim, benim düşündüğüm olsun!
  • Böyle olmasında ne sakınca var ki?
  • Bir defadan bir şey olmaz.
Minareyi çalan kılıfını uydururmuş. Vicdanı serinletmek için birçok sözcük bulunur ya da cümle kurulur ama sanırım son yıllarda bu anlamdaki tolerans giderek artıyor. Bana göre bu durum özellikle de az gelişmiş olan ülkelerde daha yoğun yaşanıyor. Böyle devam edersek tüm değerlerimiz ve etik yeniden şekillenecek, şekillenmek zorunda kalacak.

Sonunda mı? Sonunda bozulma o kadar yoğun yaşanacak ki yeniden başa dönülecek diye düşünüyorum. En başa!

Devam edecek…
Ömer Orhan                         

 


Emoji ile tepki ver!

Bu Yazıyı Paylaş :

    0 Yorum
  • Yorumu Gönder
  • Diğer Yorumlar (0)