adscode

Lise tercihinde nelere dikkat edilmeli?

İlköğretim sürecini tamamlayan öğrenciler için ergenliğin son yılları ve gençlik dönemi lisedir. Bu dönem, “bilincin” yeni yeni oluşmaya başladığı, tercihlerin, daha çok popüler kültüre, arkadaşlara veya kulaktan dolma sözlere göre yapıldığı ve genelde ebeveynlerle de ters düşülen ilk tercih dönemidir.

byomerorhan@gmail.com




Diplomanın değerli kılındığı ve sıralama sınavlarının revaçta olduğu ülkelerde, eğitim öğretim işleri tümüyle okullardan beklenir. Beklentilerin bu kadar yüksek olması çoğu zaman amaçlarla araçların birbirine karıştırılmasına yol açar.  Öğrenme zevki ortadan kalkar ve zorunluluklarla çevrilmiş sancılı ve zevksiz süreçler başlar. Okullar, ağır ders programlarıyla tüm gün, yoğun müfredatı yetiştirmek için uğraşırlar. 45 saatlik ders programlarında -öğrencilerin biraz nefes alacakları- uygulamalı dersler ve kulüp çalışmaları için sadece %10’luk zaman ayrılır ki bazı okullar bu dersleri bile yapmaz. Hedef, üniversiteye daha çok öğrenci yerleştirmektir. Böylece görev yerine getirilmiş olacaktır!

200 yıl önce hayata geçirilen bu eğitim sisteminde (Prusya modeli), okulların rolünün hayati önem taşıdığı ortadadır. Toplumsal düzeni sağlamak ve insanların beklendik davranışları göstermesi için oluşturulan bu model, çocukluktan gençliğe insanların aynı çatı altında toplanarak, aynı programla eğitim almasını ve ne veriliyorsa onun öğrenilmesini hedefler. Altında toplanılan bu çatıya okul denmiştir ki pahalı olan eğitim öğretimin “ucuzlatılmış” hâlidir. Ne kadar ucuzlatılsa da öğrenme, kitlesel değil, bireyseldir.

Bugün yaşanan zorunluluk nedeniyle bir çatı altında toplanmadan da öğretim çalışmalarının yapılabileceği görülmüş olsa da insanlık yeni bir eğitim devrimine hazır değil gibi görünüyor ve okul, hâlen önemini koruyor.

Okul seçmek öyle “kolay iş” değildir. Hangi eğitimi almış olursa olsun hemen hemen herkes çocuğunun okul tercihlerinde çaresizlik hisseder. Bu zorluk yetmezmiş gibi bir yılı aşkın süredir yaşanan pandemi, durumu daha da zorlaştırmıştır. Salgın süreci, uzaktan öğretimle ilgili okul uygulamalarını da ciddi anlamda sorgulatır hâle gelmiştir. Dünün yanlışları bugünün doğruları olmuştur. Ekran bağımlısı olması istenmeyen çocuklar, veliler ve eğitim yöneticileri tarafından artık saatlerce ekran karşısına oturtulmaktadır.

Aslına bakarsanız mutlak doğru olmadığı için biraz rahat olmakta yarar var. Bu yaşananlardan mutlaka dersler çıkartmak ve beklentileri çok yüksek tutmamak gerekir.

Öğrencilerin tercih yapabilmeleri için öncelikle merkezî sınava girmiş olmaları gerekmektedir. Bu anlamda tüm teknik detaylar Millî Eğitim Bakanlığının web sitesinde yayınladığı “Sınavla Öğrenci Alacak Ortaöğretim Kurumlarına İlişkin Merkezî Sınav Başvuru Ve Uygulama Kılavuzu’ndan” öğrenilmelidir.

 

Okul seçimi

Peki, okul nasıl seçilecek?.. Yapılan her araştırma ve öğrenilen her yeni şey kafaları iyice karıştırırken karar nasıl verilecek?.. Dilerseniz okulların içerisine girerek bir bakalım…

Bir okulun sahip olduğu olanaklar, o okulun başarılı uygulamalar yapacağının göstergesi olamaz. Yani donanımları ve fiziksel olanakları ile sizi etkileyen bir okulun bu olanakları ne şekilde, hangi disiplinlerle ve ne ölçüde öğrencinin kullanımına sunduğu önemlidir.

Okul; temizliği, düzeni, gösterişsiz ve abartısız oluşu ile dikkat çekmelidir. Eğitim kadrosunun sürekliliği, yapılan eğitim çalışmaları, bu çalışmalara katılan öğrenci sayıları ve çeşitliliği de dikkat edilmesi gereken konulardır. Bir okulda gerçekleştirilen faaliyetlerde sürekli aynı öğrencilere görev veriliyorsa asıl amaçtan uzaklaşılmış demektir. Unutulmamalıdır ki insanlar bebek adımlarıyla ilerleme kaydederler. Birdenbire gelişim olmaz. Bunun için çocukların yeteneklerini keşfedecekleri ders içi ve ders dışı aktivitelere dâhil edilmeleri, o aktivitelerin ne kadar muhteşem olduğundan önemlidir. Bu anlamda mutlak başarı hedefleyen, bununla övünen, sürekli “en iyi” öğrencileri parlatan ama diğerlerinden söz bile etmeyen okullara dikkatli yaklaşmak gerekir.

 

İyi okul?

 

İyi okul nasıl olur?” İyi okul, kimine göre akademik olarak zor olan, kimine göre üniversiteye yerleştirdiği öğrenci oranı en fazla olandır

Bu noktada da bazıları devlet üniversitesine yerleşen öğrenci oranına bakar, bazıları ise toplam yerleşme oranına.

Kimileri yurt dışına en çok öğrenci gönderen okulları “iyi” olarak nitelendirirken kimileri ders dışı çalışmaların planlı ve çokça yapılmasını önemser.

Kimine göre spora ağırlık verendir, kimine göre çocukları sıkmayandır.

Okulların fen bilimlerine bakış açısına, laboratuvar kullanımına bakan da vardır; yüzme havuzu olup olmadığına da.

Yabancı dil öğretimi, sanat eğitimi, yurt dışı bağlantıları, kuruluş tarihi, mezunları ve kökleri, teknolojik altyapısı ve kullanımı, gelenekçi yapısı, sosyal olanakları gibi daha birçok kriter işte bu tartışmalarda değerlendirilir.

Hangisi doğru? Tek doğru var mı? Birinin doğrusu diğerinin de doğrusu olabilir mi, olmalı mı?

Yukarıdaki soruların tek bir yanıtı olmadığı için ideali, tek tip insan yetiştirmeyen bir okul olmalıdır. Yaşam, sorumlulukları yerine getirmek için kazanılmış alışkanlıklar üzerine kuruludur. Alışkanlık kazanmak ise süreklilik ve istikrar gerektirir. Bunu sağlamak için öğrencilere en çok temas eden ailelerin ve okulun aynı dili konuşması gerekir.

Ülkemizin en başta gelen sorunlarından biri olan sorumluluk alma konusunda gelişme gösterebilmek, en önemli hedeflerden biri olmalıdır. Hayata öğrencileri hazırlamak bir anlamda sorumluluk bilincinin kazandırılması ile mümkün olacaktır.

Öyleyse okul, öğretmen ve öğrencileri ile birlikte çalışan bir fabrika gibi olmalıdır. Sürekli üretmeli, bilgiyi yaşamla olabildiğince örtüştürmeli, farklı öğrenme özelliklerine dikkat ederek çeşitliliği artırmalıdır.

 

 

Okul tercih edecek olanlar için hazırlanmış bazı sorular…

 

Okul(un);

Açılış tarihi ve kültürü nedir?

Kampüs mü yoksa bağımsız binalardan oluşan bir yapılaşma mı var?

Bina, okul olacak şekilde mi tasarlanmış yoksa farklı bir amaç için projelenmiş ve dönüştürülmüş mü?

Güvenlik sistemi var mı? Yeterli mi?

Genel havası, temizliği ve bakımı uygun mu? Tedarikçi firmaların yaklaşımları nasıl?

Fizik, kimya, biyoloji, araştırma laboratuvarları var mı? Yeterli mi? Kullanılıyor mu?

Müzik dersliği, orkestra odası var mı ve yeterli mi? Kullanılıyor mu?

Görsel sanatlar dersliği yeterli mi? Kullanılıyor mu?

Sağlık birimi (doktor, hemşire) var mı?

Kütüphanenin mekânı uygun mu, kitap ve materyal sayısı belli ve yeterli mi? Online veri tabanı üyeliği mevcut mu? Seçkiyi inceleme şansınız var mı?

Öğretim kadrosu ne sıklıkta değişiyor ve değişim oranı nedir?

Yabancı dille öğretim yapıyor mu? Öğretim için sadece dersler mi kullanılıyor? Dil öğreniminde hangi yöntemler kullanılıyor?

Yurt dışı yabancı dil sınavlarına (TOEFL, SAT, FIT, DELF vb.) dönük ne tür çalışmalar yapılıyor?

Yabancı dil derslerine giren yabancı uyruklu öğretmenleri/uzmanları/usta öğreticileri var mı? Uyrukları nedir? Okuttukları dil ana dilleri mi?

“Okuma ve yazma” çalışmaları hangi disiplinlerle yapılıyor?

Teknolojik altyapısı yeterli mi? İnternet erişimi var mı, ne şekilde?

Farklı öğretim programları ve ders çeşitliliği var mı?

Öğrenci kulüpleri aktif ve prestijli mi?

Sosyal projeleri nelerdir?

Süreli yayınları var mı? İncelediniz mi?

Rehberlik servisi aktif mi ve etkinlikleri nelerdir?

Bilimsel, sosyal, kültürel, sanatsal ve sportif çalışmaları nelerdir? Bu çalışmalar profesyonel ve elitist bir yaklaşımla mı yoksa her öğrenciye hitap edecek şekilde mi gerçekleştiriliyor?

Yurt dışı danışmanlık hizmeti var mı?

Uluslararası bağlantıları bulunuyor mu? Ne anlamda?

Uluslararası üyeliği var mı ve akredite edilmiş mi?

Ulusal ve uluslararası sürdürülen projeleri nelerdir?

Son iki yılda gerçekleştirilen söyleşiler ve etkinlikler nelerdir?

Okul aile birliği ve/veya öğrenci birliği ile görüşme şansı bulunuyor mu?

Web sitesi kurumsal ve güncel mi?

Akademik destek çalışmaları nelerdir? Web üzerinden öğretim devam ediyor mu? Öğretmen-öğrenci ödev ve bilgi paylaşımı için klasik yöntem dışında hangi yöntemler kullanılıyor?

Ölçme değerlendirme sistemi ne şekilde işliyor? Bunun için birim ve uzman var mı? Veli ve öğrencilerle sınav analizleri paylaşılıyor mu?

Özel okulsa, burs olanakları nedir? Kriterler belirli midir, değişken midir?

Eğitim öğretim yaklaşımları nedir? Öğretim ağırlıklı ve öğrenci merkezli mi, sınavlara hazırlık ağırlıklı mı, yoksa öğrencilerin yeteneklerini keşfetmelerine olanak verecek bir eğitim programı mı uygulanmaktadır?

Özel okulsa, bir ücret politikası var mı? Standart mı? Kişiye göre değişken mi? Açıklamalar kabul edilebilir ve ikna edici mi?

Kurumsal bir yapısı var mı?

Yönetici ve çalışanları samimi mi? Ne yaptıklarını biliyorlar mı?

Doğru soruyu sormak çok önemlidir ve elbette herkesin önceliği farklı olacağı için sorular sıraya konulmalıdır.

Eğitim, hafife alınmayacak kadar zor ve sabır isteyen bir iştir. Çağdaş uygulamalardan kopmayan, öğrencilerin merakını tetiklemek için teknolojiyi akılcı dozlarda kullanan ama abartmayan, kültürel ve sanatsal çalışmaları planlı bir şekilde uygulayan okulları aramak, bulmak için de doğru soruları sormak ve en önemlisi öğretmen ve yöneticilerle yüz yüze görüşerek samimiyetlerini anlamak gerekir.

 

 


Emoji ile tepki ver!

Bu Yazıyı Paylaş :

Etiketler :
    0 Yorum
  • Yorumu Gönder
  • Diğer Yorumlar (0)