Şahin Aybek

Şahin Aybek Biyografi

BİR EĞİTİMCİ OLARAK JEOLOG VE DOĞA TARİHÇİSİ CELAL ŞENGÖR’E CEVABIMDIR

27.11.2017 11:27 | Son Güncelleme: 27.11.2017 11:27

Bu Anlayış Herkesin Eğitiminden Hiç Kimsenin Eğitimine Götürür

Demokrasinin Eğitimdeki Sosyolojik Asansör Görevi Olmasaydı; Celal Şengör Aristo Monarşisinde Biraz Zor Profesör Olurdu

Doğa tarihçisi ve Jeolog Prof. Dr. Celal Şengör Kübra Par’a bir röportaj verdi ve hayli tartışılacak açıklamalar yaptı. Bu yazıda Celal Şengör’ün ordunun başında kimi görmek istediğine, yaptığı siyasi açıklamalara, selam gönderdiği yerlere vs.’ye girmeyeceğim. Ama bir eğitimci olarak eğitimle ilgili yaptığı açıklamalara cevap vermek bir zorunluluk oldu, kamuoyundaki kavram kargaşalarından sonra. Öncelikle, ifade etmeliyim ki, demokrasinin eğitimdeki sosyolojik asansör görevi olmasaydı; Celal Şengör Aristo monarşisinde biraz zor profesör olurdu. Ve bizler, gece gündüz demeden herkesin eğitime erişimi için çalışırken bu açıklamalar bizleri herkesin eğitiminden hiç kimsenin eğitimine götürür. Bu açıklamaların amacı; eğitimde niteliğin arttırılması olsa bile hepimiz eğitimde niteliğin arttırılmasından yana olsak bile bu açıklamalar amacını aşmıştır.

Herkese Eğitim Verirseniz Eğitimin Kalitesi Düşer

Şengör, cahillikten, herkese eğitim verilmemesi gerektiğine, Talim Terbiye Kurulu Başkanlığının eleştirisine, Türkiye’deki liselerin hepsinin kötü olduğuna, TEOG’un kaldırılmasına, üniversitelere, askeri liselerin kapanmasına, Türkiye’de gerçek entelektüel olmadığına, elitizme vb. eğitimle ilgili pek çok konuda açıklamalar yaptı. Ama asıl tartışılması gereken konu ise; tüm bu sorunların panzehiri olarak monarşiyi görmesi ve ideal yönetim olarak gördüğü monarşinin tüm bu sorunları çözeceğini düşünmesidir. Ve yine bu bağlamda; herkesin okuması şart değil, herkese eğitim verirseniz eğitimin kalitesi düşer diyor. Eğitimdeki kalitesizliğin kökeninde de demokrasinin yattığını söylüyor. Burada iki noktanın altını çizmek istiyorum. Birincisi; Atatürk’e sempatisi olan Şengör, Atatürk’ün bir monarşinin yerine demokratik Cumhuriyet’i kurduğunun farkında mıdır?İkincisi; “Atatürk’ün devraldığı 18 lise epey iyi eğitim yapıyormuş, sonra liseler yayılınca her şey bitmiş” dediği nokta. Şengör, burada, nitelik sorununu kast ediyorsa hepimizin istediği eğitimde her anlamda niteliğin artmasıdır. Ama herkese eğitim verirseniz eğitimin kalitesi düşer cümlesi faşizmin bile girmediği bir alandır. Çünkü anayasalar eğitimi herkes için bir hak olarak görürler.

Eğitim Her Bir Bireyin Anayasal Hakkıdır

Ve yine; ikinci noktanın devamı olarak, burada, büyük bir paradoks yatmaktadır. Çünkü bir taraftan Atatürk’ün 18 lisesine methiyeler var ama şu da görmezden geliniyor: Atatürk Şengör’ün tam tersine demokrasiyle beraber yaygın bir kitle eğitimini benimsemiştir. Yani Atatürk, Atatürkçü olan Şengör’den farklı olarak; hem monarşiye karşı demokratik Cumhuriyet’i savunmuş; hem Millet Mektepleri ile Halk Evleri ile komple bir eğitim seferberliği başlatarak, okuma yazma kursları düzenleterek herkese eğitim verdirmeye çalışmıştır. Ve yine; bir kıyı kaptanının çocuğu olan Cumhurbaşkanımız da, Sivaslı bir çiftçinin çocuğu olan Milli Eğitim Bakanımız İsmet Yılmaz da, Erzurumlu ÇAYKUR emeklisi bir işçinin çocuğu olan MEB Müsteşarı Yusuf Tekin de, İstanbullu olan Celal Şengör de bu demokratik Cumhuriyet’in adeta sosyolojik bir asansör görevi gören ve sadece belirli bir kesime, belirli bir zümreye eğitimi ön gören değil; tüm herkese eğitimi temel bir hak olarak gören eğitimi sayesinde bu noktalara gelmişlerdir; yoksa köleliği bile doğal bir kurum olarak gören Aristo monarşisi ile değil.

Zır Cahil İnsanlar Bize Demokrasinin Hediyesidir

Aslında; röportajda, Şengör’ün kullandığı pek çok kavramın yanlış ve iç içe geçmiş olarak kullanıldığını görüyoruz. Şengör kendince bir takım saptamalar yapıyor, ama saptamalar tartışılır olmakla beraber en büyük yanılgılarından birisi; tüm bu sorunsalların kaynağı olarak demokrasiyi görecek bir akıl tutulması içinde olmasıdır. Zır cahil adamlar çıkmasının gerekçesi olarak demokrasiyi görüyor ve bu bize demokrasinin hediyesidir diyor. Aslında; siyaset felsefesi açısından okuduğunuzda, üstü kapalı olarak, bir diktatörlüğü de savunuyor.

Kendisi De Tamamen Yok Saydığı Bu Üniversitelerin Bir Ürünü Değil Mi?

Şengör, kendisini mükemmellik ideasının üstüne oturtarak Türkiye’de üniversite yok diyor. Hepimiz sürekli olarak eğitim sistemimizi daha iyiye gitmesi için eleştiriyoruz. Ama Şengör’ün bu köktenci, Türkiye’de eğitim yok, herkes cahil, yaşasın monarşi, tüm liseler kötü, tüm üniversiteler yok hükmündedir tarzı açıklamaları, bu ülkedeki eğitim emekçilerinin tümünü görmezden gelen Jakobenci, elitist bir tavırdır. Tüm bunları yaparken de usta bir kıvraklıkla kendi üniversitesine ve rektörüne selam yollayarak kendini garantiye alıyor, yazının genelinde söyledikleriyle çelişir bir şekilde, belirli yerlere selam yolladığı gibi… Türkiye’deki entelektüellikle ilgili kendisini ve birkaç arkadaşını entelektüel kabul edip;Türkiye’de entelektüel yok şeklindeki beyanı ayrı bir tartışma konusu olarak saklı dursun. Ve de elitizmle ilgili, elitizmin olmadığı her toplum çöker sözleri.

Demokrasi ve Ohlokrasi Ayrımına Dair

Şengör, Türkiye’de ohlokrasinin hakim olduğunu söylüyor. Ohlokrasi, demokrasinin en bozulmuş hali için kullanılan bir terimdir. Yani Şengör’e göre; ülkeyi ayak takımı yönetmektedir. Nitekim ilk çağlarda demokrasiye yönelik bir eleştirel terim olarak kullanılmıştır ohlokrasi. Bu terimle ayak takımı yönetimi kast edilir. Oysaki Atatürkçü olan Şengör’ün göremediği şey, Atatürk demokratik Cumhuriyetle seçimleri getirerek milletin kendi kendini yönetmesini ön görmüştür. Gerçi, cabası monarşiyi savunan bir kimsenin Türkiye’deki demokrasiyi Pollybius ve Jean Jacques Rousseau da sıklıkla kullanılan ohlokrasi olarak görmesi gayet doğaldır. Devamında, en ideal yönetim biçiminin monarşi olduğunu ifade eden Şengör, demokrasinin insanları cahil bıraktığını söylüyor.

Kitleler Demokrasilerde Daha Cahil kalır

Aristo’dan örnek vererek bir kişi ya da grubun yönetmesi gerektiğini; yani monarşiyi yüceltiyor. Demokrasilerde herkesin cahil olduğunu; aristokrasilerde ise geniş bir cahil kütle olduğu kadar muazzam eğitimli bir kütle de olduğunu ve bunların birbirini dengelediğini söylüyor. Yani herkesin okumasına gerek yok diyor. Şengör’ün göremediği nokta; demokratik bir eğitimde herkese nitelikli bir eğitim verilebileceği gibi, en iyi beyinlere daha da iyi bir eğitim verilebileceğidir. Ülkemizdeki BİLSEMler, fen liseleri, sosyal bilimler liseleri ve proje okulları zaten bu amaca yöneliktir. Ama asıl mesele; monarşi, cumhuriyet, demokrasi, otoriteryanizm ve totaliteryanizm ayrımlarının net yapılamamış olmasıdır.Röportajda Şengör, evrimi savunurken; paradoksal bir şekilde var oluşsal olarak hümanist özgürlükçü bir çizgiden uzaklaşıyor. Ayrıca; monarşiye övgüler dizerken şu anki Batı ülkelerinden örnekler vermesi bir çelişkidir. Çünkü bu ülkelerde monarşi falan yok, sadece sembolik olarak var, oralarda da demokrasi var.

Sonuç olarak; Celal Şengör kendi alanında başarılı bir bilim insanı olabilir; ama eğitime ve siyaset bilimine dair bu fikirleri ve özellikle, çağımızda monarşiyi savunması ve de tüm sorunların, özellikle de eğitim sorunlarının temeline demokrasinin varlığını oturtması sakıncalıdır. Diğer taraftan; bir kişinin veya bir grubun yönetimine dayalı bir monarşinin bu coğrafyada nasıl bir diktatörlüğe ve acılara yol açabileceği düşünülmeden yapılmıştır, bu kadar övgü monarşiye. Yine, demokrasi ve de eğitimidir ki bu ülkeyi güzelleştiren, güçlendiren, ayakta tutan. Platon’un öğrencisi ve Büyük İskender’in hocası ve Lykeion Okulu’nun kurucusu Aristoteles’le ilgili yapılan siyaset saptamaları da yanlıştır. Çünkü monarşi, aristokrasi, politeia, demokrasi, oligarşi ve tiranlık olarak 6 ayrı yönetim biçimi sınıflamasını egemen sınıflamasına göre yapan Aristotales, sınıflamasının en üstüne monarşiyi değil; erdemli yaşayışı amaçlayan, vatandaşların ahlaki bakımdan gelişmeleri için çalışan, azınlığın genelinin yararını gözeten yönetim olarak aristokrasiyi koyar.

Aristoteles Eğitimi Devletin Görevi Olarak Görür

Klasik eğitim felsefesinin alt dallarından olan realist eğitim felsefesinin en önemli temsilcisi Aristotales, özgür bireyler yetiştirmek için de liberal bir eğitim tasarlamıştır. Bu bağlamda mutluluğun özgürlükle olabileceğini, bu özgürlüğün eğitim sistemi içindeki felsefe ve düşünme yoluyla olacağını söyleyen Aristotales, tüm bunları yapmanın devletin görevi olduğunu söyleyerek; eğitim görevini devlete yükler. Demokrasinin, demokratik eğitimin, herkese eğitim vermenin, eğitimin her bireyin anayasal hakkı olduğunun, demokrasinin zır cahilliğin panzehiri olduğunun öneminin farkında olan bir eğitimci olarak; yukarıdakiler jeolog ve doğa tarihçisi Celal Şengör’e cevabımdır. Türkiye Hepimizin, Eğitim Hepimizin…

Yorum Yazın

Şahin Aybek Diğer Yazıları

EĞİTİM KRİZİNİN TEMELİNDE ELEŞTİREL EĞİTİM FELSEFESİNİN DEDİĞİ GİBİ AYDINLANMANIN ARAÇSAL AKILCILIĞI MI YATIYOR? 15 Aralık 2017 - 10:24
İYİ PARTİ EĞİTİMDE İYİ Mİ? 14 Aralık 2017 - 14:39
EĞİTİMİMİZİ ANALİTİK EĞİTİM FELSEFESİNİN MARANGOZ ÖRNEĞİNDEKİ GİBİ YANLIŞ ALETLERLE İNŞA ETMEMEK İÇİN, EĞİTİMİZE YÖNELİK SİSTEMATİK BİR SORUŞTURMA YAPMALIYIZ 13 Aralık 2017 - 13:29
CUMHURİYETİN KURULUŞUNDAN GÜNÜMÜZE CHP’NİN ACİLEN TOPLANMASINI İSTEDİĞİ EĞİTİM ŞURALARI 12 Aralık 2017 - 21:35
MİLLİ EĞİTİM AKADEMİLERİ KURMA GİRİŞİMİNDEN GÜNÜMÜZE ÜLKEMİZİN BİR TÜRLÜ KURULAMAYAN ÖĞRETMEN AKADEMİLERİ SERÜVENİ 07 Aralık 2017 - 14:05
EGZİSTANSİYALİST BİREYCİ EĞİTİM FELSEFECİSİ BUBER’İN BAHÇIVAN-HEYKELTIRAŞ-HUNİ-POMPA-ÖĞRETMEN METAFORLARINDAN HANGİSİ EĞİTİMDEKİ İDEAL DİYAJONİK İLİŞKİYE ÖRNEKTİR? 06 Aralık 2017 - 16:17
MEB MÜSTEŞARININ SÖYLEDİĞİ ORTAK DEĞERLERİNE BAĞLI NESİLLERİN YETİŞTİRİLMESİ VE BİR MİLLET MEYDANA GETİRMEK, OLUŞTURMAK ADINA NASIL BİR EĞİTİM SİSTEMİ? 04 Aralık 2017 - 12:26
ÜLKEMİZ JOHN DEWEY’İN PRAGMATİK EĞİTİM FELSEFESİNİ UYGULARSA AMERİKA GİBİ OLABİLİR Mİ? 01 Aralık 2017 - 12:23
KÜLTÜREL EĞİTİM FELSEFECİSİ NİHİLİST NİETSCHE’NİN BİLDUNG EĞİTİMİ İDEALİMİZ OLABİLİR Mİ? 30 Kasım 2017 - 10:47
YUSUF TEKİN’İN DEDİĞİ GİBİ; “EZBERCİ EĞİTİMDEN UZAKLAŞMALIYIZ” ÖNERMESİ EPİSTEMOLOJİK BİR EZBER Mİ? 29 Kasım 2017 - 09:47
CUMHURBAŞKANININ ARTTIRILMALI DEDİĞİ ÖĞRETMEN NİTELİĞİNİ YAKALAYABİLMEK İÇİN İSTANBUL ÖĞRETMEN AKADEMİLERİ BİR MODEL OLABİLİR Mİ? 28 Kasım 2017 - 11:52
BİR EĞİTİMCİ OLARAK JEOLOG VE DOĞA TARİHÇİSİ CELAL ŞENGÖR’E CEVABIMDIR 27 Kasım 2017 - 11:27
ÖĞRETMENLER GÜNÜNÜN BAYRAM HAVASINDA GEÇMESİ VE OKULLARI VE ÖĞRETMENLERİ BAŞARILI KILMAK İÇİN ÖNCE EĞİTİM FAKÜLTELERİNİ BAŞARILI KILMALIYIZ 24 Kasım 2017 - 08:45
ÇOCUKLARIN EBEVEYNLERİYLE KALİTELİ VE EĞLENCELİ ZAMAN GEÇİRİRKEN MATEMATİK ÖĞRENME KAPASİTELERİ ARTIRILABİLİR Mİ? 23 Kasım 2017 - 16:27
KAIROS’TAN KRONOS’A İSMET YILMAZ’IN DERS SÜRESİ AÇIKLAMALARI 21 Kasım 2017 - 23:20
BİLİMİN EN BÜYÜK GÜÇ HALİNE GELDİĞİ MODERNİZMİN NATÜRALİST ROUSSEAUCU EĞİTİM FELSEFESİNİ EĞİTİMİMİZE NASIL YANSITABİLİRİZ? 20 Kasım 2017 - 17:00
TÜRKİYE’DEKİ EĞİTİMİN PATRONU SPİRİTÜALİST EĞİTİM FELSEFECİSİ GAZALİ Mİ? 18 Kasım 2017 - 12:38
BU İŞ BU KADAR KOLAYSA; PISA DİREKTÖRÜ HAY HAY BUYURSUN GELSİN, HAY HAY TÜRKİYE’YE MİLLİ EĞİTİM BAKANI OLSUN 15 Kasım 2017 - 14:57
YUSUF TEKİN’İN AÇIKLADIĞI ALGORİTMİK HAREZMÎ EĞİTİM MODELİ ÜZERİNE PRAGMATİK DEWEYCİ VE EGZİSTANSİYALİST BUBERCİ METAFOR VE ÖĞELER AÇISINDAN BİR İNCELEME DENEMESİ 14 Kasım 2017 - 10:38
REALİST EĞİTİM FELSEFECİSİ ARİSTOTELES’İN LİBERAL EĞİTİM FELSEFESİ ÖZGÜR ÖĞRENCİLER YETİŞTİRMEMİZE NASIL YARDIMCI OLABİLİR? 13 Kasım 2017 - 14:38
İDEALİST EĞİTİM FELSEFESİ VE PLATON EĞİTİMİMİZE ETKİ ETMİŞ MİDİR? 10 Kasım 2017 - 15:31
BİR EĞİTİMCİ OLARAK ÖLÜMSÜZ ATATÜRK 10 Kasım 2017 - 10:12
SİYASİ PARTİLER EĞİTİM KONUSUNDA MEB’İ ELEŞTİRDİKLERİ KADAR KENDİLERİNİ DE ELEŞTİRMELİDİRLER 09 Kasım 2017 - 15:06
KLASİK EĞİTİM FELSEFELERİNİN EĞİTİMİMİZE NE GİBİ KATKILARI OLUR? 07 Kasım 2017 - 14:52
MEB, ÜLKEMİZİN SOSYAL İDEALLERİNE EĞİTİM FELSEFEMİZİN POLİTİK BOYUTUYLA ULAŞABİLİR 06 Kasım 2017 - 17:31
EĞİTİM FELSEFEMİZİN ETİK BOYUTUNU ORTAYA KOYARAK İDEOLOJİLERDEN VE AŞILAMALARDAN KURTULABİLİRİZ 02 Kasım 2017 - 12:54
TÜRKİYE’NİN EĞİTİM FELSEFESİNİN EPİSTEMOLOJİSİ OLMAZSA ÖĞRENMENİN DOĞASI ÜZERİNE YOĞUNLAŞILAMAZ 01 Kasım 2017 - 11:39
RUHUMUN VE AKLIMIN BABALARINDAN BİR SİYASET İDEASI OLARAK EĞİTİMCİ DENİZ BAYKAL: Eğitim Demek Öğretmen Demektir 31 Ekim 2017 - 13:21
SOSYOLOJİK BİR ASANSÖR OLARAK KIYI KAPTANININ OĞLUNU DEVLETİN BAŞINA TAŞIYAN DEMOKRATİK CUMHURİYET VE EĞİTİMİ 31 Ekim 2017 - 11:31
MEB EĞİTİM FELSEFEMİZİN ONTOLOJİK BOYUTLARINI ORTAYA KOYMADAN EĞİTİM SORUNLARIMIZI ÇÖZEMEZ 26 Ekim 2017 - 12:20